Naar hoofdinhoud

Minimum Wage Hourly Command: een nieuwe manier om ongelijkheid, koopkracht en armoede in kaart te brengen

gepubliceerd op: , gewijzigd op: , auteur: Hylke Hoogland-Domahidi

PDF downloaden

De afgelopen jaren heb ik veel in het buitenland verbleven. Ik ben in verschillende landen werkloos geweest en ik heb periodes bovengemiddeld verdiend. Het is mij opgevallen dat er door inflatie, krimpflatie, verschillende gemiddelde salarissen tussen landen, inkomensongelijkheid binnen een land, cultureel beïnvloede uitgavenpatronen, verschillende valuta's tussen landen en gebrekkige kennis bij consumenten vaak een totaal verkeerd beeld heerst van wat iets kost en wat iets zou moeten kosten. De instrumenten die op dit moment gebruikt worden om koopkracht, koopkrachtpariteit, ongelijkheid en armoede uit te drukken zijn mijns inziens niet voldoende om een helder beeld te krijgen van de daadwerkelijke kosten van bepaalde producten en diensten en van de koopkrachtsituatie van individuen en gezinnen. Tijdens het boodschappen doen in Roemenië betrapte ik mijzelf erop dat ik bij producten niet alleen keek naar de prijs per kilo en die vergeleek met de prijzen in Nederland, maar ook nadacht over de hoeveelheid uur die ik zou moeten werken om een bepaald product te kunnen kopen. Toen ik ontdekte dat een Roemeense arbeider die het wettelijk minimumloon verdient, met de opbrengsten uit één uur werk één bbq-saus in de supermarkt kan kopen en een Nederlander vier, vroeg ik mij af waarom we de koopkracht niet vaker uitdrukken in de hoeveelheid goederen en diensten die iemand af kan nemen met de opbrengsten uit een bepaalde tijdsinvestering in arbeid.

Tijd en koopkracht in wetenschappelijke bronnen

Ik begon mijn zoektocht naar het economische concept waarmee de prijs van een product uitgedrukt kan worden in de hoeveelheid tijd die iemand moet werken om het met monetaire middelen aan te kunnen schaffen. Of hoeveel producten aangeschaft kunnen worden met de monetaire opbrengsten uit een bepaalde hoeveelheid gewerkte uren. Tot mijn verbazing is er geen bekende, algemeen geaccepteerde term voor. Wel komt het idee terug in onderstaande boeken en publicaties.

 

Adam Smith schreef het volgende in Wealth of Nations (1776):  "Every man is rich or poor according to the degree in which he can afford to enjoy the necessaries, conveniences, and amusements of human life. But after the division of labour has once thoroughly taken place, it is but a very small part of these with which a man's own labour can supply him. The far greater part of them he must derive from the labour of other people, and he must be rich or poor according to the quantity of that labour which he can command, or which he can afford to purchase. The value of any commodity, therefore, to the person who possesses it, and who means not to use or consume it himself, but to exchange it for other commodities, is equal to the quantity of labour which it enables him to purchase or command. Labour, therefore, is the real measure of the exchangeable value of all commodities. The real price of everything, what everything really costs to the man who wants to acquire it, is the toil and trouble of acquiring it. What everything is really worth to the man who has acquired it, and who wants to dispose of it or exchange it for something else, is the toil and trouble which it can save to himself, and which it can impose upon other people. What is bought with money or with goods is purchased by labour as much as what we acquire by the toil of our own body. That money or those goods indeed save us this toil. They contain the value of a certain quantity of labour which we exchange for what is supposed at the time to contain the value of an equal quantity. Labour was the first price, the original purchase-money that was paid for all things. It was not by gold or by silver, but by labour, that all the wealth of the world was originally purchased; and its value, to those who possess it, and who want to exchange it for some new productions, is precisely equal to the quantity of labour which it can enable them to purchase or command."1

 

De meeste mensen moeten arbeid verrichten om met de monetaire opbrengsten uit die arbeid essentiële en minder essentiële zaken aan te schaffen om in het levensonderhoud te kunnen voorzien. In de meeste gevallen is de hoeveelheid arbeid direct gekoppeld aan de hoeveelheid tijdsinvestering. En in de meeste gevallen is de hoogte van de monetaire opbrengst direct gekoppeld aan de hoeveelheid arbeid die verricht wordt.

 

James E. Thorold Rogers schreef in 1884 in "Six Centuries of Work and Wages: The History of English Labour": "An artizan, therefore, earned nearly a bushel of wheat by a day’s labour, and an ordinary labourer three-quarters of a bushel. A week’s work would enable an artizan to purchase more than a quarter of malt, and a little more than seven days’ work would supply the farm labourer with a quarter of malt. In so cheap a year as this, the peasant could provision his family for a twelvemonth with three quarters of wheat, three of malt, and two of oatmeal, by fifteen weeks of ordinary work; an artizan could achieve the same result in ten weeks. Such wages were regularly paid, and even more, particularly in London."2

 

Rogers geeft hier een duidelijk voorbeeld van ongelijkheid door de verschillen in koopkracht te tonen op basis van de hoeveelheid tijdsinvestering voor een bepaalde opbrengst en de hoogte van de opbrengst bij een bepaalde tijdsinvestering.

 

E. H. Phelps Brown en Sheila V. Hopkins schreven in 1956 in Seven Centuries of the Prices of Consumables, compared with Builders' Wage-rates: "Nowadays, real wages are commonly estimated by comparing money earnings with an index of the cost of living, but there are several reasons why we cannot do that here. On the side of income, all we have is the rate of pay for a day, and we do not know how many days' work the builder was getting in the year from time to time, nor what other resources he had. On the side of outlay, we know little or nothing about some important costs, notably rent, and the prices we do have are more wholesale than retail. These things apart, we still could not attach much meaning to " the cost of maintaining a constant standard of living " through seven centuries of social change. So we have not tried to construct any measure of real wages in the modern sense. Yet when we find the craftsmen who have been building Nuffield College in Oxford in our own day earning a hundred and fifty pennies in the time it took their forbears building Merton to earn one, the impulse to break through the veil of money becomes powerful: we are bound to ask, what sort of command over the things builders buy did these pennies give from time to time?"3

 

Brown en Hopkins laten hier een mooi voorbeeld zien van het feit dat er één constante is door de geschiedenis heen: tijd. Arbeiders verdienden in het voorbeeld 150 keer meer dan hun voorgangers voor dezelfde hoeveelheid arbeid. Dit betekent absoluut niet dat zij een 150 keer grotere koopkracht hadden. Valuta's veranderen, prijzen veranderen in absolute zin en in verhouding tot prijzen van andere producten, salarissen veranderen in absolute zin en in verhouding tot salarissen van andere beroepsgroepen, productieprocessen veranderen, er zijn periodes van schaarste, periodes van overvloed. Er is maar een factor die constant is, en altijd gelimiteerd is, de hoeveelheid tijd die een individu aan werk kan besteden.

 

Julian L. Simon schreef in 1981 in The Ultimate Resource: "The basic way to measure the cost of, say, copper, is with the ratios between the price of copper and the prices of other products. These ratios as in figure 1-1, show us the terms of trade between copper and non-extractive products. One such measure is to examine the price of copper relative to wages, as shown in figure 1-la. This price has declined very sharply (please notice the logarithmic scale in the figure). This means that an hour's work in the U.S. has bought increasingly more copper from 1800 to the present."4

 

Simon liet zien dat de schaarste van de meeste grondstoffen verminderd is, ondanks de groeiende wereldbevolking, door te kijken naar de hoeveelheid grondstoffen die gekocht kunnen worden met de opbrengsten uit één uur arbeid. In onderstaande grafieken is ook heel duidelijk te zien dat de prijs in verhouding tot de consumentenprijsindex een vertekend beeld geeft en dat de prijs in verhouding tot inkomen een duidelijke neerwaartse trend laat zien.

Figure1.1 - J.L. Simon

Figure1.1 - J.L. Simon

5

In "Pursuing Happiness: American Consumers in the Twentieth Century" (1993) schreef Stanley Lebergott: "Some Americans sing for their supper. Marian Anderson did, and so does Sherrill Milnes. But most Americans pay for their bread and beer, or caviar and champagne, by other work. They then spend over 90 percent of their incomes for consumption. On what terms did they make that exchange? Figure 9.1 reports how much an hour of work bought in 1900, 1929, 1960, and 1990. The advance was considerable by almost any standard."6

 

Lebergott gebruikt één uur arbeid om te laten zien welke koopkracht dat door de jaren heen brengt. Er is een duidelijk opwaartse trend te zien.

Figure 9.1 - Lebergott

Figure 9.1 - Lebergott

7

Lebergott schrijft verder: "The Kapauku Papuans enjoyed the sunny Pacific described by Hearn, Gaugin, and Margaret Mead. Their usual diet included insects, fish, and potatoes. Fishing was "a major responsibility of women." Women also gathered insects for food. On average they caught 2.2 pounds of fish in eight hours. Papuans also worked two hours a day to grow the sweet potatoes a family of four consumed each day. If women spent time cooking potatoes and fish, caring for children and chickens, or making cloth, clothing, fishhooks and digging sticks, their workday far exceeded nine hours. Americans exchange work for goods on much better terms. They grow 48 times as many sweet potatoes per workday as Papuans. They catch 118 times as much fish as Papuans, and 144 times as much as Australia's aborigines."8

 

Hier wordt een bepaalde tijdsinvestering en de opbrengst die dat oplevert tussen twee gebieden vergeleken. Lebergott geeft weer dat één werkdag van een Amerikaan vele malen meer oplevert in absolute middelen zoals voedsel dan een even lange werkdag van een Papoea.

 

In 'Do Real-Output and Real-Wage Measures Capture Reality? The History of Lighting Suggests Not' (1994) van William D. Nordhaus vond ik het volgende: "The earliest markets for lighting fuel arose in early Babylonia around 2000 B.C. According to Dubberstein (1938), Babylonians used sesame oil as an illuminant in temples, although it was too expensive to employ in homes. The wage of a common laborer was approximately one shekel per month, which was also approximately the price of two sutu (ten liters) of sesame oil. I have performed a number of experiments with sesame oil and lamps purportedly dating from Roman times (see the appendix). These experiments provide evidence that an hour’s work today will buy about 350,000 times as much illumination as could be bought in early Babylonia."9

 

Nordhaus heeft uitgerekend dat iemand met de monetaire opbrengsten uit één uur werk in 1994 350.000 keer meer kunstmatig licht aan kon schaffen dan iemand met de opbrengsten uit één uur werk in 2000 voor Christus.

 

In 2016 schreven W. Michael Cox en Richard Alm in "Onward and Upward! Bet on Capitalism—It Works": "The Bet should be scored in work- hour prices—the hours and minutes it takes an average worker to earn the money required to buy something. Work-hour prices are typically based on average hourly wages—but these data have a flaw. They don’t capture non-cash benefits, which are becoming a bigger share of what a typical worker earns. The data on total compensation include wages and benefits, and they’re a more accurate way to calculate work- hour prices because they incorporate all the rewards from work. For the average U.S. worker, inflation-adjusted total compensation rose steadily from $24.68 an hour in 1980 to $32.88 in 2015. Over time, work-hour prices of most goods and services fall faster than CPI-adjusted prices because employee compensation tends to rise faster than the overall price index. Since 1990, the work-hour prices of The Bet’s five metals fell almost twice as fast as the CPI-adjusted prices (see Exhibit 3). In work-hour terms, Simon wins The Bet in every year from 1980 to 2015, removing the ambiguity from the results."10

 

Cox en Alm geven in hun publicatie prachtig weer dat prijzen in verhouding tot de opbrengsten uit een uur arbeid een totaal ander beeld geven dan de prijzen in verhouding tot de consumentenprijsindex. The Bet verwijst naar een weddenschap die professoren Paul Ehrlich en Julian Simon aangingen. Ehrlich voorspelde dat de wereld spoedig onvoldoende grondstoffen zou hebben voor en door de groeiende wereldbevolking. Simon betoogde dat voor elk aanvullend mens op de aarde de productiviteit op zo'n manier zou stijgen dat er geen schaarste zou ontstaan.

The Bet - Cox, Alm

The Bet - Cox, Alm

11

Gale L. Pooley en Marian L. Tupy introduceren in 2018 in het door het CATO Institute gepubliceerde essay "The Simon Abundance Index: A New Way to Measure Availability of Resources" de term Time Price: "In this paper, we revisit the main points of contention in the debate regarding availability of resources and their relationship with population growth. Using the latest price data for 50 foundational commodities covering energy, food, materials, and metals, we propose a new way of measuring resource availability based on four concepts. First, the time-price of commodities allows us to measure the cost of resources in terms of human labor. We find that, in terms of global average hourly income, commodity prices fell by 64.7 percent between 1980 and 2017."12 Ze definiëren de term als volgt: "Time­ price is the amount of time that an average human has to work in order to earn enough money to buy a commodity."13 Ze geven aan dat de Time Price op de volgende manier berekend kan worden: "Real prices = nominal prices ÷ GDP deflator; Time Price = real price ÷ real hourly income"14 In 2019 bevestigen Gale L. Pooley en Marian L. Tupy in een blog post op de website van Human Progress dat ze het concept van Time Price geïntroduceerd hebben: "To arrive at our conclusions, we have come up with four new concepts: Time Price, Price Elasticity of Population, the Simon Abundance Framework and Simon Abundance Index ®."15 Ze definiëren de term hier als volgt: "The time price denotes the amount of time that a person has to work in order to earn enough money to buy something. To calculate the time price, the nominal money price is divided by nominal hourly income."16 Het verbaast mij enigszins dat ze in hun essay de berekening Time Price = real price ÷ real hourly income hanteren en in hun blog post Time Price = nominal money price ÷ nominal hourly income. Gelukkig komen de twee formules op hetzelfde neer. Omdat er bij real price de GDP deflator aan beide kanten van de breuk in zit, kan het weggestreept worden en kan gemakshalve dus ook de nominale prijs gebruikt worden.

\[\text{Time Price} = \frac{\text{Real Price}}{\text{Real Income}} = \frac{\frac{\text{Nominal Price}}{\text{GDP Deflator}}}{\frac{\text{Nominal Income}}{\text{GDP Deflator}}} = \frac{\text{Nominal Price}}{\text{Nominal Income}} \]

In 2023 wordt er in het boek Life after Capitalism: The Meaning of Wealth, the Future of the Economy and the Time Theory of Money van George Gilder aandacht besteed aan Time Price. Hij schreef: "Gale Pooley and Marian Tupy have worked to achieve by replacing Nordhaus’s immensely detailed calculations with one simple equation. Dividing nominal prices by the nominal wages of labor, they combine in one number two key effects of innovation: the rise in wages and the decline in costs. If we put this to the test with our Thanksgiving dinner, dividing nominal money prices by the hourly wage to get a time-price in hours and minutes, the price of a Thanksgiving dinner since 1986 has dropped 29.7 percent for the unskilled worker and 31.5 percent for the skilled blue-collar worker. Still, for any particular wage earner even these numbers are deceptive. Unskilled workers do not typically remain unskilled throughout their careers. The vast majority of these workers will ascend to the middle class. Assuming a normal promotion and learning curve, a Thanksgiving dinner that cost 32.9 minutes for an unskilled laborer to earn in 1986 cost him only 9.2 minutes in 2021, assuming that worker had ascended to skilled blue-collar status. His time-price had dropped more than 70 percent."17

 

Gilder toont hier aan dat de kosten van een bekende Amerikaanse traditie significant zijn gedaald voor mensen in loondienst tussen 1986 en 2021, gebruikmakend van het concept Time-Price van Pooley en Tupy.

Thankgiving - Gilder

Thankgiving - Gilder

18

In maart 2026 publiceert Marian L. Tupy een artikel getiteld "Measuring Affordability in Time, Not Dollars Paints a Different Inflation Picture" op de website van het Cato Institute waarin hij zijn concept Time-Price lostrekt van grondstoffen en adviseert het toe te passen op een breed scala aan producten en diensten. Hij schrijft: "There is a deeper issue in the way we discuss these numbers. We focus almost exclusively on dollar prices. We see a higher sticker price and infer that life has become less affordable. Economists call this cognitive shortcut money illusion — reacting to nominal prices without accounting for income changes. But households do not consume dollars. They consume goods and services purchased with the fruits of their labour. The relevant question is not simply whether prices are rising, but how many hours of work are required to purchase what we need and want. If wages rise faster than prices, the burden of obtaining goods falls — even if the nominal price increases. If wages lag behind prices, the burden rises — even if inflation appears modest. This is the logic behind ‘time pricing’. Instead of measuring affordability in dollars, we measure it in hours."19

 

Ik sluit me volledig aan bij bovenstaande gedachtegang. Nominale prijzen, en zelfs prijzen met inflatiecorrectie, geven een onvolledig beeld van de daadwerkelijke kosten en koopkracht. De basis moet tijd zijn.

 

Ik deel graag nog twee aanvullende bronnen die aansluiten op deze denkwijze.

 

The National Low Income Housing Coalition is een organisatie die de betaalbaarheid van huurwoningen in Amerikaanse staten uitdrukt in de hoeveelheid uur die iemand met het minimumloon per week moet werken om het een maand te kunnen huren. Zij geven, bijvoorbeeld, aan dat iemand in New York met het minimumloon 108 uur per week moet werken om één maand een middelmatig appartement met één slaapkamer te kunnen huren.20 Dit toont aan dat de regio volstrekt onleefbaar is voor mensen die het minimumloon verdienen. 

 

De Zwitserse bank UBS heeft tussen 1971 en 2018 17 keer koopkrachtcijfers gepubliceerd van wereldsteden.21 In deze publicaties staat data over de hoeveelheid minuten en uren die in bepaalde steden gewerkt moet worden om bepaalde goederen aan te kunnen schaffen. In Amsterdam moet iemand bijvoorbeeld gemiddeld 7 minuten werken om een kilogram brood te kunnen kopen, en in Nairobi 44 minuten.22

We zien dat er soms sprake is van Time-Price: de hoeveelheid tijd die iemand aan arbeid moet besteden om met de opbrengsten iets aan te kunnen schaffen. Bijvoorbeeld: iemand moet 15 minuten werken voor een kilo bloem. Soms is sprake van koopkracht op basis van een bepaalde hoeveelheid tijdsinvestering in werk. Bijvoorbeeld: met de opbrengst uit één uur werk kan 4 kilo bloem gekocht worden.

 

Hieronder staan de belangrijkste bronnen in een overzichtelijke tijdlijn:

1776

Adam Smith - Wealth of Nations

1884

James E. Thorold Rogers - Six Centuries of Work and Wages: The History of English Labour

1956

E. H. Phelps Brown, Sheila V. Hopkins - Seven Centuries of the Prices of Consumables, compared with Builders' Wage-rates 

1981

Julian L. Simon - The Ultimate Resource

1993

Stanley Lebergott - Pursuing Happiness: American Consumers in the Twentieth Century

1994

William D. Nordhaus - Do Real-Output and Real-Wage Measures Capture Reality? The History of Lighting Suggests Not

2016

W. Michael Cox, Richard Alm - Onward and Upward! Bet on Capitalism—It Works

2018

Gale L. Pooley, Marian L. Tupy - The Simon Abundance Index A New Way to Measure Availability of Resources

2019

Gale L. Pooley, Marian L. Tupy - The Simon Abundance Index 2019

2023

George Gilder - Life after Capitalism: The Meaning of Wealth, the Future of the Economy and the Time Theory of Money

2026

Marian L. Tupy - Measuring Affordability in Time, Not Dollars Paints a Different Inflation Picture

Minimum Wage Hourly Command & Minimum Wage Command Ratio

Ik introduceer de concepten Minimum Wage Hourly Command – hierna afgekort als MWHC, en Minimum Wage Command Ratio – hierna afgekort als MWCR. Ik was, vanwege het feit dat het concept duidelijk gedefinieerd was, oorspronkelijk geneigd om de richting van Pooley en Tupy te volgen: de kosten van een goed of dienst uitgedrukt in de tijd die ervoor gewerkt moet worden om het af te kunnen nemen. Ik vind het echter minder intuïtief dan de hoeveelheid goederen en diensten die afgenomen kan worden met de opbrengsten uit één uur werk. Ik kies dus de richting van Brown, Hopkins, Simon, Lebergott en Nordhaus. Met MWHC wordt uitgedrukt hoeveel eenheden van een bepaalde basisbenodigdheid, product of dienst aangeschaft kan worden met het netto-inkomen uit één uur geleverde arbeid met het wettelijk minimumloon. 

 

Bij het berekenen van de MWHC worden de prijzen en lonen uit hetzelfde gebied gebruikt. Het wettelijk minimumloon per uur in Roemenië wordt bijvoorbeeld niet gebruikt om de MWHC van een product uit een Nederlandse supermarkt te berekenen. Dit zou namelijk problemen opleveren: valuta speelt dan een rol, en het is niet realistisch. Vrijwel niemand leeft in Nederland met een Roemeens minimumloon en vrijwel niemand leeft in Roemenië met een Nederlands minimumloon. Het Nederlands minimumloon wordt gebruikt voor het Nederlandse product en vervolgens wordt het Roemeense minimumloon gebruikt voor een vergelijkbaar product in Roemenië om zo tot een vergelijking te kunnen komen. Als een gebied geen minimumloon kent, zal ik het niet meenemen in de statistieken en vergelijkingen. Het minimumloon vanaf een leeftijd van 21 wordt gebruikt. In het geval dat er een minimumloon per uur vastgelegd is, zal dat gebruikt worden. Indien het per maand vastgelegd is zal het nettosalaris gedeeld worden door de gemiddelde hoeveelheid uur die in dat gebied contractueel vastgelegd is en uitbetaald wordt bij een fulltime dienstverband. Ik gebruik enkel het netto-uurloon: zonder toeslagen, vakantiegeld, vakantie-uren en bijslagen. Om van een bruto-uurloon tot een netto-uurloon te komen, wordt gekeken naar wat men gemiddeld netto overhoudt per maand bij de gemiddelde hoeveelheid uur die in dat gebied contractueel vastgelegd is en uitbetaald wordt bij een fulltime dienstverband. De prijzen die ik hanteer zijn consumentenprijzen, inclusief alle toepasselijke belastingen. De officiële valuta van het gebied wordt gebruikt, er hoeft niet omgerekend te worden. De valuta is namelijk irrelevant voor het berekenen van de MWHC.

 

Met MWCR wordt in een ratio aangegeven hoeveel hoger of lager de koopkracht is in een gebied betreffende een bepaalde eenheid, vergeleken met een ander gebied of een gemiddelde van een groep gebieden.

 

Er wordt bewust gebruik gemaakt van het woord gebied. Als ik het woord land zou gebruiken, kunnen we de concepten bijvoorbeeld niet toepassen op staten binnen de VS waar verschillende minimumlonen gelden. Een gebied kan hier dus een (gedeeltelijk erkend) land, staat binnen een federaal systeem, autonome regio, of ander soort regio zijn waar een wettelijk minimumloon geldt.

Eenheden

Om te zorgen dat de MWHC-waarden intuïtieve getallen zijn die binnen bepaalde categorieën met elkaar vergeleken kunnen worden, hanteer ik de volgende eenheden voor het berekenen van de waarden.

Tabel: eenheden per categorie, met bronnen en voorwaarden

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Er is bij diesel, benzine en LPG rekening gehouden met het gemiddelde verbruik per brandstoftype23, vandaar dat de cijfers verschillen. Uiteindelijk gaat het om de hoeveelheid kilometer die iemand kan reizen met een bepaald budget. Ik heb gekozen voor een reislengte van 6 kilometer om het verbruik te berekenen. Let op dat de MWHC waarden niet vergeleken kunnen worden tussen vervoer met de auto en het openbaar vervoer. Er wordt hier namelijk bij de auto enkel gekeken naar de brandstofkosten per kilometer en dat is maar een deel van de kosten per kilometer. Ook kunnen er meerdere personen in één auto zitten en zijn de prijzen bij het OV per persoon.

 

Verder kunnen de MWHC en MWCR uitgerekend worden voor losse producten. Men kan bijvoorbeeld een vergelijking maken tussen de hoeveelheid kilogram patentbloem in Nederland en de rest van de EU die gekocht kan worden in de supermarkt met de opbrengsten uit één uur geleverde arbeid met het wettelijk minimumloon. De vergelijking kan gemaakt worden voor elk product of elke dienst die qua eigenschappen te vergelijken is tussen twee gebieden.

Formules

De formules om de MWHC en MWCR te berekenen zijn eenvoudig, het moeilijke zit in het vergaren van de brondata. Hieronder staan de formules die nodig zijn om tot de MWHC en MWCR te komen.

Tabel: variabelen in de formules voor MWHC en MWCR

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

a) Nominaal netto maandelijks minimumloon (indien het minimumloon wettelijk per uur is vastgesteld)

\[W_{\text{net, monthly}} = (W_{\text{gross, hourly}} \times H_{\text{paid}}) - T \]

b) Nominaal netto maandelijks minimumloon (indien het minimumloon wettelijk per maand is vastgesteld)

\[W_{\text{net, monthly}} = W_{\text{gross, monthly}} - T \]

c) Aantal daadwerkelijk gewerkte uren

\[H_{\text{worked}} = H_{\text{paid}} - H_{\text{free}} \]

d) Netto verdiensten per daadwerkelijk gewerkt uur

\[W_{\text{worked, hourly}} = \frac{W_{\text{net, monthly}}}{H_{\text{worked}}} \]

e) Minimum Wage Hourly Command van een gebied

\[\text{MWHC}_X = \frac{W_{\text{worked, hourly,}\ X}}{P_{\text{commodity,}\ X}} \]

f) Minimum Wage Command Ratio tussen twee gebieden

\[\mathrm{MWCR}_{X/Y} \;=\; \frac{\mathrm{MWHC}_{X}}{\mathrm{MWHC}_{Y}} \]

g) Gemiddelde Minimum Wage Hourly Command van groep gebieden

\[\text{MWHC}_{\text{group}} = \frac{1}{n} \sum_{i=1}^{n} \text{MWHC}_{i} \]

h) Minimum Wage Command Ratio tussen een gebied en een groep gebieden

\[\mathrm{MWCR}_{X/\mathrm{group}} \;=\; \frac{\mathrm{MWHC}_{X}}{\mathrm{MWHC}_{\mathrm{group}}} \]

Voorbeeld van de berekeningen van de MWHC en MWCR tussen Nederland en Roemenië van elektriciteit:

a) Nederland (EUR): (14,99 * 169) -  200,31 = 2.333

b) Roemenië (RON): 4.325 - 1.626 = 2.699

c) Nederland: 169 - 21 = 148

    Roemenië: 174 - 21 = 153

d) Nederland (EUR): 2.333 / 148 = 15,76

    Roemenië (RON): 2.699 / 153 = 17,64

e) Nederland (EUR): 15,76 / 0,2558 = 61,61

    Roemenië (RON): 17,64 / 1,5193 = 11,61

f) Nederland versus Roemenië: 61,61 / 11,61 = 5,31

Dit betekent dat iemand in Nederland met de verdiensten uit één uur werk 5,3 keer de hoeveelheid elektriciteit af kan nemen vergeleken met iemand in Roemenië.

Voordelen MWHC & MWCR

Ik heb zeer bewust gekozen om het minimumloon te gebruiken en niet het gemiddelde of mediaan inkomen. Het minimumloon heeft namelijk al bepaalde informatie in zich. Een democratische samenleving die een wettelijk minimumloon hanteert, geeft daarmee aan dat men minimaal een bepaalde hoeveelheid geld moet verdienen bij een bepaalde hoeveelheid werk om een menswaardig leven te kunnen leiden. Omdat het om het minimuminkomen gaat, en dus in principe iedereen die (legaal en met een arbeidsovereenkomst) werkt er niet onder zou moeten komen, zal de MWHC aantonen dat sommige mensen in Europa door de ondergrens van een acceptabel bestaansminimum zakken qua koopkracht. Huidige concepten om de koopkracht te meten en uit te drukken bieden onvoldoende informatie om helder te krijgen of er groepen zijn die achtergesteld raken en in de knel komen. 

Nadelen MWHC & MWCR

Het voordeel dat het combineren van de koopkracht per gewerkt uur en het minimumloon nuttige informatie bevat, is ook meteen een nadeel. Theoretisch kan het zo zijn dat een land een laag wettelijk minimumloon heeft en dat uit de MWHC blijkt dat mensen met de koopkracht in dat land door de ondergrens zakken, maar dat niemand in dat land de facto het minimumloon verdient. Dit is uiteraard nergens het geval, maar de grootte van de groep die het minimumloon verdient zal verschillen per gebied waardoor de MWHC- en MWCR-waarden niets zeggen over de hoeveelheid mensen die in de knel komt.

Doelstellingen

Er zijn drie primaire zaken waarvoor ik de resultaten die voortvloeien uit de MWHC en MWCR wil gebruiken. 

 

Ten eerste wil ik met het de cijfers inzichtelijk krijgen welke sectoren/producten/diensten/basisbehoeften in bepaalde regio's onnatuurlijk hoge prijzen hebben. Deze hoge prijzen kunnen komen door een gebrek aan eerlijke concurrentie, corruptie, een gebrek een innovatie, remmende bureaucratie, etc. In theorie zouden veel prijzen qua koopkracht binnen de vrije handelsruimte van de Europese Unie in de buurt van elkaar moeten liggen, omdat te grote verschillen het voor ondernemers aantrekkelijk zou moeten maken om in dat gat te springen. Dit gebeurt te vaak niet en ik heb het gevoel dat er veel sectoren zijn die kunstmatig hoge prijzen hanteren. Dit is slecht voor de consument en de economie. 

 

Ten tweede wil ik aantonen dat het minimumloon in sommige gebieden absoluut niet hoog genoeg is voor een menswaardig bestaan. Het is bekend dat de schade die de slechte leefomstandigheden – veroorzaakt door een te laag inkomen – het individu berokkenen, niet enkel eindigt bij het individu. Dit kost de samenleving geld. 

 

Tenslotte wil ik graag inzichtelijk maken dat mensen die vergelijkbare functies uitvoeren, en dezelfde hoeveelheid uur werken in verschillende gebieden een totaal andere lokale koopkracht hebben. Dit geeft aan dat de tijd van een individu in, bijvoorbeeld, Roemenië simpelweg minder gewaardeerd wordt dan van een individu in Nederland. Dit wakkert minderwaardigheidsgevoelens aan bij individuen en groepen. Het is ook een motor achter migratie. Hiermee wil ik duidelijk maken dat de noodzaak om te migreren als arbeider in veel gevallen volledig bepaald wordt door externe factoren, die niet door een individu te beïnvloeden zijn.

 

Ik zal losse working papers publiceren over deze drie doelstellingen.

Case study: Nederland versus Roemenië

Ik licht graag Nederland en Roemenië uit om een voorbeeld te geven van de resultaten. Ik heb het grootste deel van mijn leven in Nederland gewoond en ik woon de afgelopen jaren in Roemenië. Veel koopkrachtverschillen zijn mij in het dagelijks leven reeds opgevallen, maar ik wil het graag in cijfers zien. Hieronder deel ik grafieken waar de verschillen duidelijk zichtbaar zijn. Later volgen op deze website de MWHC- en MWCR-gegevens voor alle lidstaten in de EU die een wettelijk minimumloon kennen. De bronnen waar onderstaande resultaten op gebaseerd zijn zullen vindbaar zijn op de landspecifieke pagina's. 

Grafiek: MWHC van vast en mobiel internet, Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

De resultaten betreffende de MWHC van vast- en mobiel internet verbazen allerminst. Het is bekend dat Roemenië goede internetverbindingen heeft tegen scherpe prijzen. Dit heeft er onder andere mee te maken dat Roemenië DSL overgeslagen heeft en daardoor relatief vroeg begon met de aanleg van glasvezel.24/25/26 Studenten legden zelf ethernet-kabels aan om elk appartement in een gebouw gebruik te laten maken van de snelle internetverbinding. Hierdoor betaalde een heel gebouw vaak maar voor één internetabonnement.27 Verrassend genoeg zijn de prijzen door de jaren heen niet enorm gestegen.

Grafiek: MWHC van elektriciteit en gas, Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Ook deze resultaten zijn zeer verklaarbaar. Nederland stuurt aan op het gebruik van elektriciteit en afkoppelen van gas.28 Roemenië doet het tegenovergestelde.29/30 Let op dat de resultaten gaan over kwh energie en niet kwh nuttige warmte. Ondanks dat de koopkracht hoger is in Nederland voor gas, is het verwarmen van je huis met elektriciteit met een warmtepomp bijvoorbeeld vaak goedkoper.

Grafiek: MWHC van woonruimte (huur), Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Belangrijke kanttekening voor deze grafiek is dat in Roemenië maar 6% van de mensen huurt. Vrijwel iedereen bezit zijn/haar woning.31 In Nederland is het aandeel huurders een stuk hoger.32

Grafiek: MWHC van benzine, diesel en LPG, Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Uit deze resultaten blijkt heel duidelijk dat in Nederland en Roemenië LPG verreweg de goedkoopste optie is per gereden kilometer. Ook is er een schokkend verschil in de betaalbaarheid van brandstoffen voor iemand die het minimumloon verdient tussen de twee landen. Dit betekent dat de mobiliteit met een personenauto in Roemenië voor personen met het minimumloon significant lager is dan voor mensen in Nederland uit dezelfde groep.

Grafiek: MWHC van openbaar vervoer (trein en bus/tram/metro), Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Een verklaring voor het feit dat reizen in Roemenië met de bus/tram/metro relatief goedkoper is per 6 kilometer dan met de trein/bus/tram/metro in Nederland en trein in Roemenië is dat er vaste prijzen gelden voor vrijwel alle trajecten. Mensen betalen tussen de 3 en 5 RON, onafhankelijk van de afstand.33/34/35 Voor het openbaar vervoer in Nederland wordt er met een starttarief en per kilometer gerekend.36/37 Het is daardoor wel lastig om voor Roemenië de MWHC-waarden goed uit te rekenen. Er moet op basis van bronnen een schatting gemaakt worden van de gemiddelde gereisde hoeveelheid kilometer.

Grafiek: MWHC van kraanwater, Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Wat dit resultaat extra schrijnend maakt, is dat de kwaliteit van het kraanwater op sommige plekken in Roemenië zo slecht is dat je er niet met een gerust hart van kan drinken.38/39

Grafiek: MWHC van eten (supermarktmandje), Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Grafiek: MWHC van drinken (supermarktmandje), Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Voor Nederland zijn de prijzen gebruikt van Albert Heijn, Plus en Dirk op 20-08-2026. Voor Roemenië zijn de prijzen gebruikt van Mega Image en Auchan op 20-08-2026. Normaliter gebruiken we het gemiddelde van drie supermarkten, maar in Roemenië zijn er helaas niet drie supermarkten met meer dan 4% marktaandeel die hun prijzen online publiceren. Alle ketens die we nu gebruikt hebben, hebben een marktaandeel van meer dan 4%.40/41  Het mandje voor drinken bestaat uit: 1.5 liter Pepsi Regular, 1 liter halfvolle melk, 1 liter sinaasappelsap uit de koeling, 1.5 liter bruisend water (merkloos/huismerk), 1 liter Heineken (5% alcohol). Alles is exclusief statiegeld. Het mandje voor eten bestaat uit: 1 kilogram bananen (geen Bio), 1 kilogram patentbloem, 6 eieren, 500 gram pinda's (ongezouten), 500 gram rundergehakt.

Tabel: MWCR-waarden per categorie, Nederland versus Roemenië

Deze inhoud komt van een dienst van derden en laadt pas als je die diensten accepteert. Dat geldt dan voor de hele site; je kunt het altijd wijzigen via Cookie-instellingen onderaan de pagina.

Zoals in bovenstaande tabel met MWCR-waarden te zien is, is het leven in Nederland voor iemand die het minimumloon verdient in de meeste gevallen significant goedkoper dan voor iemand in Roemenië. Enkel bij vast en mobiel internet en reizen met de bus/tram/metro is de koopkracht per gewerkt uur hoger in Roemenië, waarbij bij het reizen met de bus/tram/metro dus wel de kanttekening geplaatst moet worden dat men een vast tarief betaalt per traject. Iemand die altijd maar 2 haltes reist naar werk, betaalt relatief meer per kilometer dan iemand in Nederland. Iemand die bijvoorbeeld full-time vakkenvult in Roemenië kan op geen enkele manier hetzelfde leven leiden als iemand die fulltime vakkenvult in Nederland. De Roemeen zal vaker in de kou zitten in de winter, zal minder kunnen reizen, zal minder snel van gas naar elektriciteit overstappen, zal op een kleinere oppervlakte wonen wanneer er gehuurd wordt, zal de grootste moeite hebben om enigszins binnen budget boodschappen te doen en zal minder water kunnen verbruiken. Wel zal de Roemeen voor een mooi bedrag een snelle vaste internetverbinding en een mobiel internetabonnement kunnen afnemen.

 

In de komende periode zal ik aanvullende working papers publiceren over de drie doelstellingen die ik in deze publicatie geformuleerd heb. Ook zal ik voor elke EU-lidstaat de MWHC- en MWCR-waarden uitrekenen en publiceren. Daarnaast zullen de bronnen die zijn gebruikt om tot de resultaten in bovenstaande grafieken te komen gepubliceerd worden op de landspecifieke pagina's. En bij brandstoftypes zal op termijn ook elektriciteit toegevoegd worden om de kosten van het verbruik per kilometer van elektrische auto's te vergelijken met benzine, diesel en LPG.

Wijzigingsgeschiedenis

Alle versies van dit artikel (8), de laatste van 24-09-2026

Elke gepubliceerde versie van dit artikel staat hier, met een vingerafdruk: de SHA-256 van de volledige tekst. PRISMX ondertekent die vingerafdruk met een eigen sleutel en legt hem vast in Rekor, het openbare logboek van Sigstore, waaruit niets kan worden gewist of veranderd. Zo kun je zelf nagaan dat dit artikel nooit is veranderd zonder dat het hier staat.

  1. Versie 8 ·

    Uit de eerdere versies in het CMS: vastgelegd op 04-10-2026, bij de start van deze geschiedenis; het openbare logboek bevestigt die datum, niet de oorspronkelijke

    • Blok 29 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 33 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 59 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 61 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 63 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 65 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 67 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 69 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 71 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 72 (Iframe-blok) bewerkt
    • Blok 74 (Iframe-blok) bewerkt
    Bekijk de wijzigingen in versie 8

    Titel van de embed

    toegevoegd: Tabel: eenheden per categorie, met bronnen en voorwaarden

    Titel van de embed

    toegevoegd: Tabel: variabelen in de formules voor MWHC en MWCR

    Titel van de embed

    toegevoegd: Grafiek: MWHC van vast en mobiel internet, Nederland versus Roemenië

    Titel van de embed

    toegevoegd: Grafiek: MWHC van elektriciteit en gas, Nederland versus Roemenië

    Titel van de embed

    toegevoegd: Grafiek: MWHC van woonruimte (huur), Nederland versus Roemenië

    Titel van de embed

    toegevoegd: Grafiek: MWHC van benzine, diesel en LPG, Nederland versus Roemenië

    Titel van de embed

    toegevoegd: Grafiek: MWHC van openbaar vervoer (trein en bus/tram/metro), Nederland versus Roemenië

    Titel van de embed

    toegevoegd: Grafiek: MWHC van kraanwater, Nederland versus Roemenië

    Titel van de embed

    toegevoegd: Grafiek: MWHC van eten (supermarktmandje), Nederland versus Roemenië

    Titel van de embed

    toegevoegd: Grafiek: MWHC van drinken (supermarktmandje), Nederland versus Roemenië

    Titel van de embed

    toegevoegd: Tabel: MWCR-waarden per categorie, Nederland versus Roemenië
    Vingerafdruk (SHA-256)
    6385fe2c7f66a299b47271744caa6f2b1752a71f9669fe2349270ceb10cacca7
    Openbaar logboek
    Rekor-item 3078479579 (externe website, opent in een nieuw venster), vastgelegd op 04-10-2026 21:55
    Ondertekend met sleutel
    e79b336213f0051c

    Tekst van versie 8 (.txt) · Sigstore-bundel van versie 8 (.json)

  2. Versie 7 ·

    Uit de eerdere versies in het CMS: vastgelegd op 04-10-2026, bij de start van deze geschiedenis; het openbare logboek bevestigt die datum, niet de oorspronkelijke

    • Blok 76 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 77 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 78 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 79 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 80 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 81 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 82 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 83 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 84 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 85 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 86 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 87 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 88 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 89 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 90 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 91 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 92 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 93 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 94 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 95 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 96 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 97 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 98 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 99 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 100 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 101 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 102 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 103 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 104 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 105 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 106 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 107 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 108 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 109 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 110 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 111 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 112 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 113 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 114 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 115 (Bronnenblok) bewerkt
    • Blok 116 (Bronnenblok) bewerkt
    Bekijk de wijzigingen in versie 7

    Citaat

    …. Ware: Wordsworth Editions, 2012, verwijderd: booktoegevoegd: boek 1, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk 5, pp. 34–35.…1-84022-688-1. verwijderd: Reprinttoegevoegd: Herdruk verwijderd: oftoegevoegd: van: {SMITH, Adam. An Inquiry…of the Wealth of Nations. London: verwijderd: printedtoegevoegd: gedrukt verwijderd: fortoegevoegd: voor W. Strahan verwijderd: andtoegevoegd: en T. Cadell, 1776. 2 vols…

    Citaat

    …ON]: Batoche Books, 2001, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk XIV, p. 388. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: McMaster University, Archive for the History of Economic Thought (verwijderd: distributortoegevoegd: distributeur), [https://socserv2…/rogers/sixcenturies.pdf). verwijderd: Reprinttoegevoegd: Herdruk verwijderd: oftoegevoegd: van: {ROGERS, James E. Thorold…

    Citaat

    PHELPS BROWN, E. H. verwijderd: andtoegevoegd: en Sheila V. HOPKINS. Seven Centuries of…Political Science. ISSN 0013-0427. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: JSTOR (verwijderd: distributortoegevoegd: distributeur), [https://doi…

    Citaat

    …]: Princeton University Press, 1981, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk 1, p. 24. ISBN 978…

    Citaat

    …Index [figure 1-1b]. verwijderd: Imagestoegevoegd: Afbeeldingen. In: {SIMON, Julian L…-691-00369-6}, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk 1, pp. 18–19.

    Citaat

    …]: Princeton University Press, 1993, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk 9, p. 61. ISBN 978…

    Citaat

    …) [figure 9.1]. verwijderd: Imagetoegevoegd: Afbeelding. In: {LEBERGOTT, Stanley.…-691-04322-7}, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk 9, p. 62.

    Citaat

    …]: Princeton University Press, 1993, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk 9, pp. 64–65.…

    Citaat

    …1996, pp. 29–70, verwijderd: sectiontoegevoegd: sectie 1.2.4, verwijderd: attoegevoegd: op p. 33. ISBN 978-0-226-07415-3. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: National Bureau of Economic Research (verwijderd: distributortoegevoegd: distributeur), [https://www…

    Citaat

    COX, W. Michael verwijderd: andtoegevoegd: en Richard ALM. Onward and Upward! Bet…], pp. 7–8. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: SMU Cox School of Business (verwijderd: distributortoegevoegd: distributeur), [https://www…

    Citaat

    COX, W. Michael verwijderd: andtoegevoegd: en Richard ALM. 'The Bet' in…-Hour Prices [exhibit 3]. verwijderd: Imagetoegevoegd: Afbeelding; online. In: {COX, W. Michael verwijderd: andtoegevoegd: en Richard ALM. Onward and Upward! Bet…School of Business, [2016]. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…

    Citaat

    POOLEY, Gale L. verwijderd: andtoegevoegd: en Marian L. TUPY. The Simon Abundance…12-04, p. 1. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…

    Citaat

    POOLEY, Gale L. verwijderd: andtoegevoegd: en Marian L. TUPY. The Simon Abundance…p. 9 [pull quote]. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…

    Citaat

    POOLEY, Gale L. verwijderd: andtoegevoegd: en Marian L. TUPY. The Simon Abundance…-12-04, appendix 1, verwijderd: tabletoegevoegd: tabel 3, verwijderd: notestoegevoegd: notitie, p. 17. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…

    Citaat

    POOLEY, Gale L. verwijderd: andtoegevoegd: en Marian L. TUPY. The Simon Abundance…Institute, 2019-05-30. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://humanprogress.…-index-2019/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    POOLEY, Gale L. verwijderd: andtoegevoegd: en Marian L. TUPY. The Simon Abundance…Institute, 2019-05-30. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://humanprogress.…-index-2019/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …DC]: Regnery Gateway, 2023, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk 2, verwijderd: paragraphstoegevoegd: paragrafen 7–9. eISBN 978-1…

    Citaat

    POOLEY, Gale L. verwijderd: andtoegevoegd: en Marian TUPY. Thanksgiving Dinner Time Price in Hours. verwijderd: Imagetoegevoegd: Afbeelding. In: {GILDER, George.…-68451-325-3}, verwijderd: chaptertoegevoegd: hoofdstuk 2, verwijderd: aftertoegevoegd: na verwijderd: paragraphtoegevoegd: paragraaf 9.

    Citaat

    …Paints a Different Inflation Picture. Online. verwijderd: Commentarytoegevoegd: Commentaar. In: Cato Institute. 2026-03-08. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…different-inflation-picture). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd toegevoegd: op 2026-08-17]. verwijderd: Reprintedtoegevoegd: Herdruk verwijderd: fromtoegevoegd: van: {TUPY, Marian L. Measuring…

    Citaat

    …07-22, p. 74. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://nlihc.…OOR-NY.pdf). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …UBS, 2018-05-29. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…and-earnings.html). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …09-17, p. 12. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: Illinois Policy Institute (online host)…2015-en.pdf). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …. [s.a.], verwijderd: tabletoegevoegd: tabel "Gemiddelden". verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…autoweek.nl/verbruiksmonitor/). verwijderd: Archivedtoegevoegd: Gearchiveerde verwijderd: copytoegevoegd: kopie verwijderd: availabletoegevoegd: beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: Internet Archive (verwijderd: distributortoegevoegd: distributeur), [https://web….nl/verbruiksmonitor/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …Questex, 2024-07-03. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…fiber-penetration-rates). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …Opportunity, 2020-10-15. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…-romanian-broadband/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …studies, 13. ANRC, 2006. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: BEREC (online host), […80%80ate.pdf). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …Magazine, 2026-08-16. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://dangerousminds.…-internet-2000s/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-17].

    Citaat

    …, [s.a.]. verwijderd: Updatedtoegevoegd: Geüpdatet: 2026-08-07. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…energierekening-van-huishoudens). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …Digi24, 2026-03-10. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…stie-consumatorii-3668889). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …Liberty, 2025-06-15. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://romania.…-/33432924.html). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    EUROSTAT. Housing in Europe. Online. verwijderd: Interactivetoegevoegd: Interactieve verwijderd: publicationtoegevoegd: publicatie. 2025 verwijderd: editiontoegevoegd: editie. verwijderd: Europeantoegevoegd: Europese verwijderd: Commissiontoegevoegd: Commissie, 2025. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://ec.…publications/housing-2025). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …WUR, 2026-03-31. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…eigendom-2012-2025). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …. [s.a.]. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://tpbi.…/en/tarife/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …. [s.a.]. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://ctpcj.…calatorie-2025/1798). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …. [s.a.]. verwijderd: Updatedtoegevoegd: Geüpdatet: 2025-07-31. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://stpt.…-si-abonamente/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …vanaf 2025-01-01]. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…consumenten-2025.pdf). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …Amsterdam, 2024-11-19. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://vervoerregio.…voor-2025-vastgesteld). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …), article 23. CC BY. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://doi.…10.3390/w18010023). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …), article 2983. CC BY. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://doi.…10.3390/molecules30142983). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …News, 2026-02-12. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…-romania-2026/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].

    Citaat

    …. [s.a.]. verwijderd: Availabletoegevoegd: Beschikbaar verwijderd: fromtoegevoegd: op: [https://www.…-supermarkt-nielseniq/). [verwijderd: viewedtoegevoegd: geraadpleegd op 2026-08-20].
    Vingerafdruk (SHA-256)
    146b905c39a715bd732931daf8ba3f00e18c6cc644e3d0ce2a4ef805ccd899f8
    Openbaar logboek
    Rekor-item 3078479570 (externe website, opent in een nieuw venster), vastgelegd op 04-10-2026 21:55
    Ondertekend met sleutel
    e79b336213f0051c

    Tekst van versie 7 (.txt) · Sigstore-bundel van versie 7 (.json)

  3. Versie 6 ·

    Uit de eerdere versies in het CMS: vastgelegd op 04-10-2026, bij de start van deze geschiedenis; het openbare logboek bevestigt die datum, niet de oorspronkelijke

    • Samenvatting voor overzichtspagina's gewijzigd
    Bekijk de wijzigingen in versie 6

    Samenvatting voor overzichtspagina's

    toegevoegd: In dit working paper worden twee nieuwe concepten geïntroduceerd: Minimum Wage Hourly Command en Minimum Wage Command Ratio. Met deze concepten kan men de koopkracht uitdrukken op basis van één uur werk en de koopkracht tussen gebieden vergelijken.
    Vingerafdruk (SHA-256)
    25ed119088eef84c50710bd8dccf37ca1316918dface7b60c563acdcd7886848
    Openbaar logboek
    Rekor-item 3078479564 (externe website, opent in een nieuw venster), vastgelegd op 04-10-2026 21:55
    Ondertekend met sleutel
    e79b336213f0051c

    Tekst van versie 6 (.txt) · Sigstore-bundel van versie 6 (.json)

  4. Versie 5 ·

    Uit de eerdere versies in het CMS: vastgelegd op 04-10-2026, bij de start van deze geschiedenis; het openbare logboek bevestigt die datum, niet de oorspronkelijke

    • Samenvatting voor overzichtspagina's gewijzigd
    Bekijk de wijzigingen in versie 5

    Titel voor overzichtspagina's

    toegevoegd: Minimum Wage Hourly Command: een nieuwe manier om ongelijkheid, koopkracht en armoede in kaart te brengen
    Vingerafdruk (SHA-256)
    9b4861d542f4c1d495049210d6811181d94d2500c6f5f7a700ca63928faedc84
    Openbaar logboek
    Rekor-item 3078479548 (externe website, opent in een nieuw venster), vastgelegd op 04-10-2026 21:55
    Ondertekend met sleutel
    e79b336213f0051c

    Tekst van versie 5 (.txt) · Sigstore-bundel van versie 5 (.json)

  5. Versie 4 ·

    Uit de eerdere versies in het CMS: vastgelegd op 04-10-2026, bij de start van deze geschiedenis; het openbare logboek bevestigt die datum, niet de oorspronkelijke

    • Publicatiedatum gewijzigd
    Bekijk de wijzigingen in versie 4

    Publicatiedatum

    2026-verwijderd: 06toegevoegd: 08-verwijderd: 09toegevoegd: 20
    Vingerafdruk (SHA-256)
    a7b6ea43ea6ec3fcf0d12c41600da3394ff90ae5190f93282cef7800480e79a4
    Openbaar logboek
    Rekor-item 3078479537 (externe website, opent in een nieuw venster), vastgelegd op 04-10-2026 21:55
    Ondertekend met sleutel
    e79b336213f0051c

    Tekst van versie 4 (.txt) · Sigstore-bundel van versie 4 (.json)

  6. Versie 3 ·

    Uit de eerdere versies in het CMS: vastgelegd op 04-10-2026, bij de start van deze geschiedenis; het openbare logboek bevestigt die datum, niet de oorspronkelijke

    • Titel gewijzigd
    • Artikel gewijzigd
    • Blok 1 (Titelblok) bewerkt
    • Blok 2 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 3 (Afbeeldingsblok) bewerkt
    • Blok 4 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 5 (Afbeeldingsblok) bewerkt
    • Blok 6 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 7 (Afbeeldingsblok) bewerkt
    • Blok 8 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 10 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 11 (Afbeeldingsblok) bewerkt
    • Blok 12 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 13 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 24 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 25 (Titelblok) bewerkt
    • Blok 26 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 27 (Titelblok) bewerkt
    • Blok 28 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 29 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 30 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 32 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 33 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 34 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 36 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 38 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 39 (Formuleblok) bewerkt
    • Blok 40 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 41 (Formuleblok) bewerkt
    • Blok 42 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 43 (Formuleblok) bewerkt
    • Blok 44 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 45 (Formuleblok) bewerkt
    • Blok 46 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 47 (Formuleblok) bewerkt
    • Blok 48 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 49 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 50 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 51 (Titelblok) bewerkt
    • Blok 52 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 53 (Titelblok) bewerkt
    • Blok 54 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 55 (Titelblok) toegevoegd
    • Blok 56 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 58 (Tekstblok) bewerkt
    • Blok 59 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 60 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 61 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 62 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 63 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 64 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 65 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 66 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 67 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 68 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 69 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 70 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 71 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 72 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 73 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 74 (Iframe-blok) toegevoegd
    • Blok 75 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 76 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 77 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 78 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 79 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 80 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 81 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 82 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 83 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 84 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 85 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 86 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 87 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 88 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 89 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 90 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 91 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 92 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 93 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 94 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 95 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 96 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 97 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 98 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 99 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 100 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 101 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 102 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 103 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 104 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 105 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 106 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 107 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 108 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 109 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 110 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 111 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 112 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 113 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 114 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 115 (Bronnenblok) toegevoegd
    • Blok 116 (Bronnenblok) toegevoegd
    Bekijk de wijzigingen in versie 3

    Titel

    Minimum Wage verwijderd: Timetoegevoegd: Hourly verwijderd: Pricetoegevoegd: Command: een nieuwe manier om ongelijkheid, koopkracht…

    Artikel

    …te kunnen kopen. Toen ik ontdekte dat verwijderd: er voor een verwijderd: simpele bbq-saus in de Roemeense verwijderd: supermarkttoegevoegd: arbeider verwijderd: doortoegevoegd: die verwijderd: een Roemeen met het wettelijk minimumloon verwijderd: eentoegevoegd: verdient, verwijderd: uurtoegevoegd: met verwijderd: gewerkttoegevoegd: de verwijderd: moettoegevoegd: opbrengsten verwijderd: wordentoegevoegd: uit verwijderd: entoegevoegd: één verwijderd: voortoegevoegd: uur verwijderd: dezelfdetoegevoegd: werk toegevoegd: één bbq-saus in de verwijderd: Nederlandse supermarkt verwijderd: doortoegevoegd: kan verwijderd: eentoegevoegd: kopen verwijderd: Nederlandertoegevoegd: en verwijderd: met het wettelijk minimumloon een verwijderd: kwartiertoegevoegd: Nederlander vier, vroeg ik mij af waarom we de verwijderd: kostentoegevoegd: koopkracht verwijderd: van producten en diensten niet vaker uitdrukken in de hoeveelheid verwijderd: arbeidtoegevoegd: goederen toegevoegd: en diensten die verwijderd: wetoegevoegd: iemand verwijderd: moetentoegevoegd: af verwijderd: verrichtentoegevoegd: kan verwijderd: omtoegevoegd: nemen verwijderd: hettoegevoegd: met verwijderd: aftoegevoegd: de verwijderd: tetoegevoegd: opbrengsten verwijderd: kunnentoegevoegd: uit verwijderd: nementoegevoegd: een bepaalde tijdsinvestering in arbeid.

    Titel

    verwijderd: Timetoegevoegd: Tijd verwijderd: Pricetoegevoegd: en koopkracht in wetenschappelijke bronnen

    Beschrijving

    …een product uitgedrukt kan worden in de hoeveelheid verwijderd: arbeid die verricht moet worden door de koper om het met monetaire middelen aan te kunnen schaffen. Tot mijn verbazing is er geen bekende, algemeen geaccepteerde term voor. Adam Smith schreef het volgende in Wealth of Nations (1776): "Every man is rich or poor according to the degree in which he can afford to enjoy the necessaries, conveniences, and amusements of human life. But after the division of labour has once thoroughly taken place, it is but a very small part of these with which a man's own labour can supply him. The far greater part of them he must derive from the labour of other people, and he must be rich or poor according to the quantity of that labour which he can command, or which he can afford to purchase. The value of any commodity, therefore, to the person who possesses it, and who means not to use or consume it himself, but to exchange it for other commodities, is equal to the quantity of labour which it enables him to purchase or command. Labour, therefore, is the real measure of the exchangeable value of all commodities. The real price of everything, what everything really costs to the man who wants to acquire it, is the toil and trouble of acquiring it. What everything is really worth to the man who has acquired it, and who wants to dispose of it or exchange it for something else, is the toil and trouble which it can save to himself, and which it can impose upon other people. What is bought with money or with goods is purchased by labour as much as what we acquire by the toil of our own body. That money or those goods indeed save us this toil. They contain the value of a certain quantity of labour which we exchange for what is supposed at the time to contain the value of an equal quantity. Labour was the first price, the original purchase-money that was paid for all things. It was not by gold or by silver, but by labour, that all the wealth of the world was originally purchased; and its value, to those who possess it, and who want to exchange it for some new productions, is precisely equal to the quantity of labour which it can enable them to purchase or command." toegevoegd: tijd die iemand moet werken om het met monetaire middelen aan te kunnen schaffen. Of hoeveel producten aangeschaft kunnen worden met de monetaire opbrengsten uit een bepaalde hoeveelheid gewerkte uren. Tot mijn verbazing is er geen bekende, algemeen geaccepteerde term voor. Wel komt het idee terug in onderstaande boeken en publicaties. verwijderd: James E. Thorold Rogers schreef in 1884 in "Six Centuries of Work and Wages: The History of English Labour": "An artizan, therefore, earned nearly a bushel of wheat by a day’s labour, and an ordinary labourer three-quarters of a bushel. A week’s work would enable an artizan to purchase more than a quarter of malt, and a little more than seven days’ work would supply the farm labourer with a quarter of malt. In so cheap a year as this, the peasant could provision his family for a twelvemonth with three quarters of wheat, three of malt, and two of oatmeal, by fifteen weeks of ordinary work; an artizan could achieve the same result in ten weeks. Such wages were regularly paid, and even more, particularly in London." toegevoegd: Adam Smith schreef het volgende in Wealth of Nations (1776): "Every man is rich or poor according to the degree in which he can afford to enjoy the necessaries, conveniences, and amusements of human life. But after the division of labour has once thoroughly taken place, it is but a very small part of these with which a man's own labour can supply him. The far greater part of them he must derive from the labour of other people, and he must be rich or poor according to the quantity of that labour which he can command, or which he can afford to purchase. The value of any commodity, therefore, to the person who possesses it, and who means not to use or consume it himself, but to exchange it for other commodities, is equal to the quantity of labour which it enables him to purchase or command. Labour, therefore, is the real measure of the exchangeable value of all commodities. The real price of everything, what everything really costs to the man who wants to acquire it, is the toil and trouble of acquiring it. What everything is really worth to the man who has acquired it, and who wants to dispose of it or exchange it for something else, is the toil and trouble which it can save to himself, and which it can impose upon other people. What is bought with money or with goods is purchased by labour as much as what we acquire by the toil of our own body. That money or those goods indeed save us this toil. They contain the value of a certain quantity of labour which we exchange for what is supposed at the time to contain the value of an equal quantity. Labour was the first price, the original purchase-money that was paid for all things. It was not by gold or by silver, but by labour, that all the wealth of the world was originally purchased; and its value, to those who possess it, and who want to exchange it for some new productions, is precisely equal to the quantity of labour which it can enable them to purchase or command."1 verwijderd: E. H. Phelps Brown en Sheila V. Hopkins schreven in 1956 in Seven Centuries of the Prices of Consumables, compared with Builders' Wage-rates: "Nowadays, real wages are commonly estimated by comparing money earnings with an index of the cost of living, but there are several reasons why we cannot do that here. On the side of income, all we have is the rate of pay for a day, and we do not know how many days' work the builder was getting in the year from time to time, nor what other resources he had. On the side of outlay, we know little or nothing about some important costs, notably rent, and the prices we do have are more wholesale than retail. These things apart, we still could not attach much meaning to " the cost of maintaining a constant standard of living " through seven centuries of social change. So we have not tried to construct any measure of real wages in the modern sense. Yet when we find the craftsmen who have been building Nuffield College in Oxford in our own day earning a hundred and fifty pennies in the time it took their forbears building Merton to earn one, the impulse to break through the veil of money becomes powerful: we are bound to ask, what sort of command over the things builders buy did these pennies give from time to time?" toegevoegd: De meeste mensen moeten arbeid verrichten om met de monetaire opbrengsten uit die arbeid essentiële en minder essentiële zaken aan te schaffen om in het levensonderhoud te kunnen voorzien. In de meeste gevallen is de hoeveelheid arbeid direct gekoppeld aan de hoeveelheid tijdsinvestering. En in de meeste gevallen is de hoogte van de monetaire opbrengst direct gekoppeld aan de hoeveelheid arbeid die verricht wordt. verwijderd: Julian L. Simon schreef in 1981 in The Ultimate Resource: "The basic way to measure the cost of, say, copper, is with the ratios between the price of copper and the prices of other products. These ratios as in figure 1-1, show us the terms of trade between copper and non-extractive products. One such measure is to examine the price of copper relative to wages, as shown in figure 1-la. This price has declined very sharply (please notice the logarithmic scale in the figure). This means that an hour's work in the U.S. has bought increasingly more copper from 1800 to the present."toegevoegd: James E. Thorold Rogers schreef in 1884 in "Six Centuries of Work and Wages: The History of English Labour": "An artizan, therefore, earned nearly a bushel of wheat by a day’s labour, and an ordinary labourer three-quarters of a bushel. A week’s work would enable an artizan to purchase more than a quarter of malt, and a little more than seven days’ work would supply the farm labourer with a quarter of malt. In so cheap a year as this, the peasant could provision his family for a twelvemonth with three quarters of wheat, three of malt, and two of oatmeal, by fifteen weeks of ordinary work; an artizan could achieve the same result in ten weeks. Such wages were regularly paid, and even more, particularly in London."2 Rogers geeft hier een duidelijk voorbeeld van ongelijkheid door de verschillen in koopkracht te tonen op basis van de hoeveelheid tijdsinvestering voor een bepaalde opbrengst en de hoogte van de opbrengst bij een bepaalde tijdsinvestering. E. H. Phelps Brown en Sheila V. Hopkins schreven in 1956 in Seven Centuries of the Prices of Consumables, compared with Builders' Wage-rates: "Nowadays, real wages are commonly estimated by comparing money earnings with an index of the cost of living, but there are several reasons why we cannot do that here. On the side of income, all we have is the rate of pay for a day, and we do not know how many days' work the builder was getting in the year from time to time, nor what other resources he had. On the side of outlay, we know little or nothing about some important costs, notably rent, and the prices we do have are more wholesale than retail. These things apart, we still could not attach much meaning to " the cost of maintaining a constant standard of living " through seven centuries of social change. So we have not tried to construct any measure of real wages in the modern sense. Yet when we find the craftsmen who have been building Nuffield College in Oxford in our own day earning a hundred and fifty pennies in the time it took their forbears building Merton to earn one, the impulse to break through the veil of money becomes powerful: we are bound to ask, what sort of command over the things builders buy did these pennies give from time to time?"3 Brown en Hopkins laten hier een mooi voorbeeld zien van het feit dat er één constante is door de geschiedenis heen: tijd. Arbeiders verdienden in het voorbeeld 150 keer meer dan hun voorgangers voor dezelfde hoeveelheid arbeid. Dit betekent absoluut niet dat zij een 150 keer grotere koopkracht hadden. Valuta's veranderen, prijzen veranderen in absolute zin en in verhouding tot prijzen van andere producten, salarissen veranderen in absolute zin en in verhouding tot salarissen van andere beroepsgroepen, productieprocessen veranderen, er zijn periodes van schaarste, periodes van overvloed. Er is maar een factor die constant is, en altijd gelimiteerd is, de hoeveelheid tijd die een individu aan werk kan besteden. Julian L. Simon schreef in 1981 in The Ultimate Resource: "The basic way to measure the cost of, say, copper, is with the ratios between the price of copper and the prices of other products. These ratios as in figure 1-1, show us the terms of trade between copper and non-extractive products. One such measure is to examine the price of copper relative to wages, as shown in figure 1-la. This price has declined very sharply (please notice the logarithmic scale in the figure). This means that an hour's work in the U.S. has bought increasingly more copper from 1800 to the present."4 Simon liet zien dat de schaarste van de meeste grondstoffen verminderd is, ondanks de groeiende wereldbevolking, door te kijken naar de hoeveelheid grondstoffen die gekocht kunnen worden met de opbrengsten uit één uur arbeid. In onderstaande grafieken is ook heel duidelijk te zien dat de prijs in verhouding tot de consumentenprijsindex een vertekend beeld geeft en dat de prijs in verhouding tot inkomen een duidelijke neerwaartse trend laat zien.

    Bron enkele afbeelding

    toegevoegd: 5

    Beschrijving

    …1900, 1929, 1960, and 1990verwijderd: (cf. verwijderd: Appendix B). The advance was considerable by almost any standard.verwijderd: "toegevoegd: 6 Lebergott gebruikt één uur arbeid om te laten zien welke koopkracht dat door de jaren heen brengt. Er is een duidelijk opwaartse trend te zien.

    Bron enkele afbeelding

    toegevoegd: 7

    Beschrijving

    …2 pounds of fish in eight hours.verwijderd: 8 Papuans also worked two hours a day to…a family of four consumed each day.verwijderd: 9 If women spent time cooking potatoes and fish…many sweet potatoes per workday as Papuans.verwijderd: 10 They catch 118 times as much fish as Papuans,verwijderd: 11 and 144 times as much as Australia's verwijderd: aborigines12toegevoegd: aborigines."toegevoegd: 8 verwijderd: Intoegevoegd: Hier verwijderd: 'Dotoegevoegd: wordt verwijderd: Real-Outputtoegevoegd: een verwijderd: andtoegevoegd: bepaalde verwijderd: Real-Wagetoegevoegd: tijdsinvestering verwijderd: Measurestoegevoegd: en verwijderd: Capturetoegevoegd: de verwijderd: Reality?toegevoegd: opbrengst verwijderd: Thetoegevoegd: die verwijderd: Historytoegevoegd: dat verwijderd: oftoegevoegd: oplevert verwijderd: Lightingtoegevoegd: tussen verwijderd: Suggeststoegevoegd: twee verwijderd: Not'toegevoegd: gebieden verwijderd: (1994) van William Dtoegevoegd: vergeleken. verwijderd: Nordhaustoegevoegd: Lebergott verwijderd: vondtoegevoegd: geeft verwijderd: iktoegevoegd: weer verwijderd: hettoegevoegd: dat verwijderd: volgende:toegevoegd: één verwijderd: "Thetoegevoegd: werkdag verwijderd: earliesttoegevoegd: van verwijderd: marketstoegevoegd: een verwijderd: fortoegevoegd: Amerikaan verwijderd: lightingtoegevoegd: vele verwijderd: fueltoegevoegd: malen verwijderd: arosetoegevoegd: meer verwijderd: intoegevoegd: oplevert verwijderd: early Babylonia around 2000 B.C. According to Dubberstein (1938), Babylonians used sesame oil as an illuminant in verwijderd: temples,toegevoegd: absolute verwijderd: althoughtoegevoegd: middelen verwijderd: ittoegevoegd: zoals verwijderd: wastoegevoegd: voedsel verwijderd: tootoegevoegd: dan verwijderd: expensivetoegevoegd: een verwijderd: totoegevoegd: even verwijderd: employtoegevoegd: lange verwijderd: intoegevoegd: werkdag verwijderd: homes.toegevoegd: van verwijderd: Thetoegevoegd: een verwijderd: wage of a common laborer was approximately one shekel per month, which was also approximately the price of two sutu (ten liters) of sesame oiltoegevoegd: Papoea.verwijderd: I have performed a number of experiments with sesame oil and lamps purportedly dating from Roman times (see the appendix). These experiments provide evidence that an hour’s work today will buy about 350,000 times as much illumination as could be bought in early Babylonia." verwijderd: In 2016 schreven W. Michael Cox en Richard Alm in "Onward and Upward! Bet on Capitalism—It Works": "Adam Smith showed us the real meaning of real. He recognized that money wasn’t the ultimate measure of the cost of goods and services: “The real price of everything … is the toil and trouble of acquiring it. What is bought with money … is purchased by labor.” The Bet should be scored in work- hour prices—the hours and minutes it takes an average worker to earn the money required to buy something. Work-hour prices are typically based on average hourly wages—but these data have a flaw. They don’t capture non-cash benefits, which are becoming a bigger share of what a typical worker earns (see Exhibit 2). The data on total compensation include wages and benefits, and they’re a more accurate way to calculate work- hour prices because they incorporate all the rewards from work. For the average U.S. worker, inflation-adjusted total compensation rose steadily from $24.68 an hour in 1980 to $32.88 in 2015. Over time, work-hour prices of most goods and services fall faster than CPI-adjusted prices because employee compensation tends to rise faster than the overall price index. Since 1990, the work-hour prices of The Bet’s five metals fell almost twice as fast as the CPI-adjusted prices (see Exhibit 3). In work-hour terms, Simon wins The Bet in every year from 1980 to 2015, removing the ambiguity from the results."toegevoegd: In 'Do Real-Output and Real-Wage Measures Capture Reality? The History of Lighting Suggests Not' (1994) van William D. Nordhaus vond ik het volgende: "The earliest markets for lighting fuel arose in early Babylonia around 2000 B.C. According to Dubberstein (1938), Babylonians used sesame oil as an illuminant in temples, although it was too expensive to employ in homes. The wage of a common laborer was approximately one shekel per month, which was also approximately the price of two sutu (ten liters) of sesame oil. I have performed a number of experiments with sesame oil and lamps purportedly dating from Roman times (see the appendix). These experiments provide evidence that an hour’s work today will buy about 350,000 times as much illumination as could be bought in early Babylonia."9 Nordhaus heeft uitgerekend dat iemand met de monetaire opbrengsten uit één uur werk in 1994 350.000 keer meer kunstmatig licht aan kon schaffen dan iemand met de opbrengsten uit één uur werk in 2000 voor Christus. In 2016 schreven W. Michael Cox en Richard Alm in "Onward and Upward! Bet on Capitalism—It Works": "The Bet should be scored in work- hour prices—the hours and minutes it takes an average worker to earn the money required to buy something. Work-hour prices are typically based on average hourly wages—but these data have a flaw. They don’t capture non-cash benefits, which are becoming a bigger share of what a typical worker earns. The data on total compensation include wages and benefits, and they’re a more accurate way to calculate work- hour prices because they incorporate all the rewards from work. For the average U.S. worker, inflation-adjusted total compensation rose steadily from $24.68 an hour in 1980 to $32.88 in 2015. Over time, work-hour prices of most goods and services fall faster than CPI-adjusted prices because employee compensation tends to rise faster than the overall price index. Since 1990, the work-hour prices of The Bet’s five metals fell almost twice as fast as the CPI-adjusted prices (see Exhibit 3). In work-hour terms, Simon wins The Bet in every year from 1980 to 2015, removing the ambiguity from the results."10 Cox en Alm geven in hun publicatie prachtig weer dat prijzen in verhouding tot de opbrengsten uit een uur arbeid een totaal ander beeld geven dan de prijzen in verhouding tot de consumentenprijsindex. The Bet verwijst naar een weddenschap die professoren Paul Ehrlich en Julian Simon aangingen. Ehrlich voorspelde dat de wereld spoedig onvoldoende grondstoffen zou hebben voor en door de groeiende wereldbevolking. Simon betoogde dat voor elk aanvullend mens op de aarde de productiviteit op zo'n manier zou stijgen dat er geen schaarste zou ontstaan.

    Bron enkele afbeelding

    toegevoegd: 11

    Beschrijving

    …7 percent between 1980 and 2017."toegevoegd: 12 Ze definiëren de term als volgt: "…enough money to buy a commodity."toegevoegd: 13 Ze geven aan dat de Time Price op…= real price ÷ real hourly income"verwijderd: . toegevoegd: 14 In 2019 bevestigen Gale L. Pooley en…Framework and Simon Abundance Index ®."toegevoegd: 15 Ze definiëren de term hier als volgt:…is divided by nominal hourly income."toegevoegd: 16 Het verbaast mij enigszins dat ze in hun…

    Beschrijving

    …had dropped more than 70 percent."toegevoegd: 17 Gilder toont hier aan dat de kosten van een bekende Amerikaanse traditie significant zijn gedaald voor mensen in loondienst tussen 1986 en 2021, gebruikmakend van het concept Time-Price van Pooley en Tupy.

    Bron enkele afbeelding

    toegevoegd: 18

    Beschrijving

    verwijderd: Hieronder staan bovengenoemde bronnen in een overzichtelijke tijdlijn:toegevoegd: In maart 2026 publiceert Marian L. Tupy een artikel getiteld "Measuring Affordability in Time, Not Dollars Paints a Different Inflation Picture" op de website van het Cato Institute waarin hij zijn concept Time-Price lostrekt van grondstoffen en adviseert het toe te passen op een breed scala aan producten en diensten. Hij schrijft: "There is a deeper issue in the way we discuss these numbers. We focus almost exclusively on dollar prices. We see a higher sticker price and infer that life has become less affordable. Economists call this cognitive shortcut money illusion — reacting to nominal prices without accounting for income changes. But households do not consume dollars. They consume goods and services purchased with the fruits of their labour. The relevant question is not simply whether prices are rising, but how many hours of work are required to purchase what we need and want. If wages rise faster than prices, the burden of obtaining goods falls — even if the nominal price increases. If wages lag behind prices, the burden rises — even if inflation appears modest. This is the logic behind ‘time pricing’. Instead of measuring affordability in dollars, we measure it in hours."19 Ik sluit me volledig aan bij bovenstaande gedachtegang. Nominale prijzen, en zelfs prijzen met inflatiecorrectie, geven een onvolledig beeld van de daadwerkelijke kosten en koopkracht. De basis moet tijd zijn. Ik deel graag nog twee aanvullende bronnen die aansluiten op deze denkwijze. The National Low Income Housing Coalition is een organisatie die de betaalbaarheid van huurwoningen in Amerikaanse staten uitdrukt in de hoeveelheid uur die iemand met het minimumloon per week moet werken om het een maand te kunnen huren. Zij geven, bijvoorbeeld, aan dat iemand in New York met het minimumloon 108 uur per week moet werken om één maand een middelmatig appartement met één slaapkamer te kunnen huren.20 Dit toont aan dat de regio volstrekt onleefbaar is voor mensen die het minimumloon verdienen. De Zwitserse bank UBS heeft tussen 1971 en 2018 17 keer koopkrachtcijfers gepubliceerd van wereldsteden.21 In deze publicaties staat data over de hoeveelheid minuten en uren die in bepaalde steden gewerkt moet worden om bepaalde goederen aan te kunnen schaffen. In Amsterdam moet iemand bijvoorbeeld gemiddeld 7 minuten werken om een kilogram brood te kunnen kopen, en in Nairobi 44 minuten.22

    Titel

    Minimum Wage verwijderd: Timetoegevoegd: Hourly verwijderd: Pricetoegevoegd: Command & verwijderd: Purchasetoegevoegd: Minimum verwijderd: Powertoegevoegd: Wage verwijderd: Difftoegevoegd: Command Ratio

    Beschrijving

    Ik introduceer de concepten Minimum Wage verwijderd: Time Price – hierna afgekort als MWTP, en Purchase Power Diff – hierna afgekort als PPD. Met MWTP wordt uitgedrukt hoeveel 'units' van een bepaalde basisbenodigdheid, product of dienst aangeschaft kan worden met het netto-inkomen uit één uur werk met het wettelijk minimumloon. Bij het berekenen van de MWTP worden de prijzen/uurlonen uit hetzelfde gebied gebruikt. Het wettelijk minimumloon per uur in Roemenië wordt bijvoorbeeld niet gebruikt om de MWTP van een product uit een Nederlandse supermarkt te berekenen. Het Nederlands minimumloon wordt gebruikt voor het Nederlandse product en vervolgens wordt het Roemeense minimumloon gebruikt voor een vergelijkbaar product in Roemenië om zo tot een vergelijking te kunnen komen. Als een gebied geen wettelijk vastgelegd minimumloon kent, zal ik het niet meenemen in de statistieken en vergelijkingen. Het minimumloon vanaf een leeftijd van 21 wordt gebruikt. In het geval dat er een wettelijk minimumloon per uur vastgelegd is, zal dat gebruikt worden. Indien het in de wet per maand vastgelegd is zal het nettosalaris gedeeld worden door de gemiddelde hoeveelheid uur die in dat gebied gewerkt wordt bij een fulltime dienstverband. Ik gebruik enkel het netto-uurloon: zonder toeslagen, vakantiegeld, vakantie-uren en bijslagen. Om van een bruto-uurloon tot een netto-uurloon te komen, wordt gekeken naar wat men gemiddeld netto overhoudt per maand bij het werken van de hoeveelheid uur die gemiddeld is in dat gebied bij een fulltime dienstverband. De prijzen die ik hanteer zijn consumentenprijzen. De officiële valuta van het gebied wordt gebruikt, er hoeft niet omgerekend te worden. De valuta is namelijk irrelevant voor het berekenen van de MWTP. Met PPD wordt in een percentage aangegeven hoeveel hoger of lager de koopkracht is in een gebiedtoegevoegd: Hourly Command – hierna afgekort als MWHC, en Minimum Wage Command Ratio – hierna afgekort als MWCR. Ik was, vanwege het feit dat het concept duidelijk gedefinieerd was, oorspronkelijk geneigd om de richting van Pooley en Tupy te volgen: de kosten van een goed of dienst uitgedrukt in de tijd die ervoor gewerkt moet worden om het af te kunnen nemen. Ik vind het echter minder intuïtief dan de hoeveelheid goederen en diensten die afgenomen kan worden met de opbrengsten uit één uur werk. Ik kies dus de richting van Brown, Hopkins, Simon, Lebergott en Nordhaus. Met MWHC wordt uitgedrukt hoeveel eenheden van een bepaalde basisbenodigdheid, product of dienst aangeschaft kan worden met het netto-inkomen uit één uur geleverde arbeid met het wettelijk minimumloon. Bij het berekenen van de MWHC worden de prijzen en lonen uit hetzelfde gebied gebruikt. Het wettelijk minimumloon per uur in Roemenië wordt bijvoorbeeld niet gebruikt om de MWHC van een product uit een Nederlandse supermarkt te berekenen. Dit zou namelijk problemen opleveren: valuta speelt dan een rol, en het is niet realistisch. Vrijwel niemand leeft in Nederland met een Roemeens minimumloon en vrijwel niemand leeft in Roemenië met een Nederlands minimumloon. Het Nederlands minimumloon wordt gebruikt voor het Nederlandse product en vervolgens wordt het Roemeense minimumloon gebruikt voor een vergelijkbaar product in Roemenië om zo tot een vergelijking te kunnen komen. Als een gebied geen minimumloon kent, zal ik het niet meenemen in de statistieken en vergelijkingen. Het minimumloon vanaf een leeftijd van 21 wordt gebruikt. In het geval dat er een minimumloon per uur vastgelegd is, zal dat gebruikt worden. Indien het per maand vastgelegd is zal het nettosalaris gedeeld worden door de gemiddelde hoeveelheid uur die in dat gebied contractueel vastgelegd is en uitbetaald wordt bij een fulltime dienstverband. Ik gebruik enkel het netto-uurloon: zonder toeslagen, vakantiegeld, vakantie-uren en bijslagen. Om van een bruto-uurloon tot een netto-uurloon te komen, wordt gekeken naar wat men gemiddeld netto overhoudt per maand bij de gemiddelde hoeveelheid uur die in dat gebied contractueel vastgelegd is en uitbetaald wordt bij een fulltime dienstverband. De prijzen die ik hanteer zijn consumentenprijzen, inclusief alle toepasselijke belastingen. De officiële valuta van het gebied wordt gebruikt, er hoeft niet omgerekend te worden. De valuta is namelijk irrelevant voor het berekenen van de MWHC. Met MWCR wordt in een ratio aangegeven hoeveel hoger of lager de koopkracht is in een gebied betreffende een bepaalde eenheid, vergeleken met een ander gebied of een…

    Titel

    verwijderd: Unitstoegevoegd: Eenheden

    Beschrijving

    Om te zorgen dat de verwijderd: MWTP-waarden niet zover uit elkaar liggen dat het geen intuïtieve getallen meer zijn, hanteer ik de volgende units: Product | Hoeveelheid | Eenheid Elektriciteit | 0.5 | kwh Gas | 0.2 | m3 Benzine | 0.4 | l Diesel | 0.35 | l LPG | 0.55 | l Eten | 550 | kcal Drinken (excl. kraanwater) | 450 | ml Kraanwater | 0.03 | m3 Woonruimte (huur) | 0.2 | m2 Openbaar vervoer | 6 | km Vast internet (1000 Mbit/s) | 4 | uur Mobiel internet (5G - ∞ GB) | 4 | uur De units zijn gebaseerd het gemiddelde gebruik van een West-Europees individu per maand gedeeld door de gemiddelde hoeveelheid uitbetaalde uren per maand bij een fulltime dienstverband. Bij benzine, diesel en het openbaar vervoer is de gemiddelde totale gereisde hoeveelheid kilometer per maand (alle vervoersmiddelen bij elkaar) per individu gebruikt. Ik heb hiervoor gekozen omdat de meeste units voor iedereen gelden, zoals kilocalorieën en elektriciteit, maar sommige mensen reizen enkel met de auto en anderen enkel met het openbaar vervoer. Er is bij diesel en benzine rekening gehouden met het gemiddelde verbruik van een benzine- en dieselmotor, vandaar dat de cijfers verschillen. Ik heb gekozen voor deze benadering van het berekenen van de units omdat je hier makkelijk de volgende berekening kunt maken: de totale prijs van één unit van elke categorie (één van de drie bij benzine, diesel en OV) bij elkaar opgeteld zou minder moeten zijn dan één netto-uurloon – in de praktijk zou het significant minder moeten zijn, omdat in veel gevallen iemand die werkt ook moet voorzien in de basisbehoeften van een partner, kind(eren) of beide. Enkel bij woonruimte, reizen met de auto en vast internet zit er een overlap in de kosten bij huishoudens met meer dan één persoon. Als het totale bedrag hoger is dan moet iemand meer dan 40 uur per week werken om in de basisbehoeften van één persoon te voorzien. Ook blijven de MWTP-waarden met deze units begrijpelijk, als we bijvoorbeeld de MWTP zouden berekenen per één kcal zouden we onhandig hoge getallen krijgen. Belangrijk om de kanttekening te plaatsen dat bovenstaande hoeveelheden en eenheden van de units een handige extra zijn maar in principe arbitrair voor de berekening van de MWTP en PPD. Men zou ook 1 kwh, 1 liter, 1 m3, 1 km, 1 maand, etc. kunnen gebruiken. Of welke hoeveelheid of eenheid dan ooktoegevoegd: MWHC-waarden intuïtieve getallen zijn die binnen bepaalde categorieën met elkaar vergeleken kunnen worden, hanteer ik de volgende eenheden voor het berekenen van de waarden.

    Beschrijving

    De formules om de verwijderd: MWTP en PPD te berekenen zijn eenvoudig, het moeilijke zit in het vergaren van de brondata. Hieronder staan de formules die nodig zijn om tot de MWTP en PPD te komen. W net, monthly = nonimaal netto wettelijk minimumloon per maand W net, hourly = nonimaal netto wettelijk minimumloon per uur W gross, monthly = nonimaal bruto wettelijk minimumloon per maand W gross, hourly = nonimaal bruto wettelijk minimumloon per uur H paid = gemiddelde hoeveelheid uur die contractueel vastgelegd is en uitbetaald wordt in een bepaald gebied bij een fulltime dienstverband H worked = gemiddelde hoeveelheid uur die in een gebied daadwerkelijk gewerkt wordt bij een fulltime dienstverband P commodity, x = nominale prijs van een product/basisbehoefte in een bepaald gebied T = toepasselijke belastingen op het brutoloon X = gebied 1 Y = gebied 2 i = een gebied in een reeks n = hoeveelheid gebieden in een reeks group = gemiddelde van een reeks gebieden ΔPP = percentueel verschil in koopkracht tussen twee gebieden of tussen een gebied en een groep gebieden a) Nominaal netto maandelijks minimumloon (indien het minimumloon wettelijk per uur is vastgesteld) = (nominaal bruto uurtarief minimumloon × gemiddeld aantal werkuren per maand voor een fulltime dienstverband) – toepasselijke belastingentoegevoegd: MWHC en MWCR te berekenen zijn eenvoudig, het moeilijke zit in het vergaren van de brondata. Hieronder staan de formules die nodig zijn om tot de MWHC en MWCR te komen.

    Beschrijving

    …indien het minimumloon wettelijk per maand is vastgesteldverwijderd: , bruto)verwijderd: = nominaal bruto maandelijks minimumloon – toepasselijke belastingen

    Beschrijving

    c) verwijderd: Nominaaltoegevoegd: Aantal verwijderd: nettotoegevoegd: daadwerkelijk verwijderd: uurtarieftoegevoegd: gewerkte verwijderd: minimumloon = nominaal netto maandelijks minimumloon ÷ gemiddeld aantal werkuren per maand voor een fulltime dienstverbandtoegevoegd: uren

    Formule / vergelijking

    verwijderd: Wtoegevoegd: H_{\text{verwijderd: net, hourlytoegevoegd: worked}} = verwijderd: \frac{Wtoegevoegd: H_{\text{verwijderd: net, monthlytoegevoegd: paid}}verwijderd: }{toegevoegd: - H_{\text{verwijderd: worked}toegevoegd: free}}

    Beschrijving

    d) verwijderd: Minimumtoegevoegd: Netto verwijderd: Wagetoegevoegd: verdiensten verwijderd: Timetoegevoegd: per verwijderd: Price,toegevoegd: daadwerkelijk verwijderd: vantoegevoegd: gewerkt verwijderd: een gebied = nominaal netto uurtarief minimumloon van gebied X ÷ nominale prijs van een eenheid van een product in gebied Xtoegevoegd: uur

    Formule / vergelijking

    toegevoegd: W_{\text{verwijderd: MWTPtoegevoegd: worked, hourly}verwijderd: _Xtoegevoegd: } = \frac{W_{\text{net, verwijderd: hourly, Xtoegevoegd: monthly}}}{verwijderd: Ptoegevoegd: H_{\text{verwijderd: commodity, Xtoegevoegd: worked}}}

    Beschrijving

    e) verwijderd: Purchasetoegevoegd: Minimum verwijderd: Powertoegevoegd: Wage verwijderd: Diff,toegevoegd: Hourly verwijderd: tussentoegevoegd: Command verwijderd: tweetoegevoegd: van verwijderd: gebiedentoegevoegd: een verwijderd: = ((MWTP gebiedverwijderd: X – MWTP gebied Y) ÷ MWTP gebied Y) × 100 %

    Formule / vergelijking

    \verwijderd: Delta\text{verwijderd: PPtoegevoegd: MWHC}_verwijderd: {Xverwijderd: /Y} = \verwijderd: left( \frac{toegevoegd: W_{\text{verwijderd: MWTP}_Xtoegevoegd: worked, verwijderd: - toegevoegd: hourly,}\verwijderd: text{MWTPtoegevoegd: X}verwijderd: _Y}{toegevoegd: P_{\text{verwijderd: MWTPtoegevoegd: commodity,}verwijderd: _Y} \verwijderd: right) verwijderd: \times 100\%toegevoegd: X}}

    Beschrijving

    f) Minimum Wage verwijderd: Timetoegevoegd: Command verwijderd: Price,toegevoegd: Ratio verwijderd: gemiddeldetoegevoegd: tussen verwijderd: vantoegevoegd: twee verwijderd: groep gebiedenverwijderd: = de som van de MWTP-waarden van alle gebieden in de groep ÷ door het aantal gebieden in de groep

    Formule / vergelijking

    \verwijderd: texttoegevoegd: mathrm{verwijderd: MWTPtoegevoegd: MWCR}_{verwijderd: \text{grouptoegevoegd: X/Y}verwijderd: } toegevoegd: \;=toegevoegd: \; \frac{verwijderd: 1}toegevoegd: \mathrm{verwijderd: ntoegevoegd: MWHC}verwijderd: \sum_{verwijderd: i=1toegevoegd: X}verwijderd: ^{n}verwijderd: toegevoegd: {\verwijderd: texttoegevoegd: mathrm{verwijderd: MWTPtoegevoegd: MWHC}_{verwijderd: itoegevoegd: Y}}

    Beschrijving

    g) verwijderd: Purchasetoegevoegd: Gemiddelde verwijderd: Powertoegevoegd: Minimum verwijderd: Diff,toegevoegd: Wage verwijderd: tussentoegevoegd: Hourly verwijderd: eentoegevoegd: Command verwijderd: gebiedtoegevoegd: van verwijderd: en een groep gebiedenverwijderd: = ((MWTP gebied X – MWTP groep) ÷ MWTP groep) × 100 %

    Formule / vergelijking

    \verwijderd: Delta PPtoegevoegd: text{MWHC}_{verwijderd: X/\text{group}} = \verwijderd: left( \frac{verwijderd: \text{MWTPtoegevoegd: 1}verwijderd: _{verwijderd: Xtoegevoegd: n} verwijderd: - \verwijderd: text{MWTP}toegevoegd: sum_{verwijderd: \text{grouptoegevoegd: i=1}verwijderd: }}toegevoegd: ^{toegevoegd: n} \text{verwijderd: MWTPtoegevoegd: MWHC}_{verwijderd: \text{grouptoegevoegd: i}verwijderd: }} \right) \times 100\%

    Beschrijving

    verwijderd: Voorbeeld: atoegevoegd: h) verwijderd: Nederlandtoegevoegd: Minimum verwijderd: (EUR):toegevoegd: Wage verwijderd: (14,99toegevoegd: Command verwijderd: *toegevoegd: Ratio verwijderd: 169)toegevoegd: tussen verwijderd: -toegevoegd: een verwijderd: 200,31toegevoegd: gebied verwijderd: =toegevoegd: en verwijderd: 2.333 b)toegevoegd: een verwijderd: Roemeniëtoegevoegd: groep verwijderd: (RON): 4.325 - 1.626 = 2.699 c) Nederland (EUR): 2.333 / 169 = 13,80 Roemenië (RON):toegevoegd: gebieden

    Beschrijving

    toegevoegd: Voorbeeld van de berekeningen van de MWHC en MWCR tussen Nederland en Roemenië van elektriciteit: a) Nederland (EUR): (14,99 * 169) - 200,31 = 2.333 b) Roemenië (RON): 4.325 - 1.626 = 2.699 c) Nederland: 169 - 21 = 148 Roemenië: 174 - 21 = 153 d) Nederland (EUR): 2.333 / 148 = 15,76 Roemenië (RON): 2.699 / 153 = 17,64 e) Nederland (EUR): 15,76 / 0,2558 = 61,61 Roemenië (RON): 17,64 / 1,5193 = 11,61 f) Nederland versus Roemenië: 61,61 / 11,61 = 5,31 Dit betekent dat iemand in Nederland met de verdiensten uit één uur werk 5,3 keer de hoeveelheid elektriciteit af kan nemen vergeleken met iemand in Roemenië.

    Titel

    Voordelen verwijderd: MWTPtoegevoegd: MWHC & verwijderd: PPDtoegevoegd: MWCR

    Beschrijving

    toegevoegd: Ik heb zeer bewust gekozen om het minimumloon te gebruiken en niet het gemiddelde of mediaan inkomen. Het minimumloon heeft namelijk al bepaalde informatie in zich. Een democratische samenleving die een wettelijk minimumloon hanteert, geeft daarmee aan dat men minimaal een bepaalde hoeveelheid geld moet verdienen bij een bepaalde hoeveelheid werk om een menswaardig leven te kunnen leiden. Omdat het om het minimuminkomen gaat, en dus in principe iedereen die (legaal en met een arbeidsovereenkomst) werkt er niet onder zou moeten komen, zal de MWHC aantonen dat sommige mensen in Europa door de ondergrens van een acceptabel bestaansminimum zakken qua koopkracht. Huidige concepten om de koopkracht te meten en uit te drukken bieden onvoldoende informatie om helder te krijgen of er groepen zijn die achtergesteld raken en in de knel komen.

    Titel

    Nadelen verwijderd: MWTPtoegevoegd: MWHC & verwijderd: PPDtoegevoegd: MWCR

    Beschrijving

    toegevoegd: Ik licht graag Nederland en Roemenië uit om een voorbeeld te geven van de resultaten. Ik heb het grootste deel van mijn leven in Nederland gewoond en ik woon de afgelopen jaren in Roemenië. Veel koopkrachtverschillen zijn mij in het dagelijks leven reeds opgevallen, maar ik wil het graag in cijfers zien. Hieronder deel ik grafieken waar de verschillen duidelijk zichtbaar zijn. Later volgen op deze website de MWHC- en MWCR-gegevens voor alle lidstaten in de EU die een wettelijk minimumloon kennen. De bronnen waar onderstaande resultaten op gebaseerd zijn zullen vindbaar zijn op de landspecifieke pagina's.
    Vingerafdruk (SHA-256)
    d7466623af4ef0c789de6a20dcbb2e3255ecee1b95525815032998fa89b40f47
    Openbaar logboek
    Rekor-item 3078479527 (externe website, opent in een nieuw venster), vastgelegd op 04-10-2026 21:55
    Ondertekend met sleutel
    e79b336213f0051c

    Tekst van versie 3 (.txt) · Sigstore-bundel van versie 3 (.json)

  7. Versie 2 ·

    Uit de eerdere versies in het CMS: vastgelegd op 04-10-2026, bij de start van deze geschiedenis; het openbare logboek bevestigt die datum, niet de oorspronkelijke

    • Titel gewijzigd
    • Artikel gewijzigd
    • Blok 1 (Titelblok) toegevoegd
    • Blok 2 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 3 (Afbeeldingsblok) toegevoegd
    • Blok 4 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 5 (Afbeeldingsblok) toegevoegd
    • Blok 6 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 7 (Afbeeldingsblok) toegevoegd
    • Blok 8 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 9 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 10 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 11 (Afbeeldingsblok) toegevoegd
    • Blok 12 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 13 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 14 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 15 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 16 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 17 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 18 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 19 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 20 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 21 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 22 (Tijdlijnblok) toegevoegd
    • Blok 23 (Titelblok) toegevoegd
    • Blok 24 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 25 (Titelblok) toegevoegd
    • Blok 26 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 27 (Titelblok) toegevoegd
    • Blok 28 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 29 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 30 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 31 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 32 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 33 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 34 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 35 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 36 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 37 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 38 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 39 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 40 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 41 (Formuleblok) toegevoegd
    • Blok 42 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 43 (Titelblok) toegevoegd
    • Blok 44 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 45 (Titelblok) toegevoegd
    • Blok 46 (Tekstblok) toegevoegd
    • Blok 47 (Titelblok) toegevoegd
    • Blok 48 (Tekstblok) toegevoegd
    Bekijk de wijzigingen in versie 2

    Titel

    …nieuwe manier om ongelijkheid, koopkracht en armoede verwijderd: uittoegevoegd: in toegevoegd: kaart te verwijderd: drukkentoegevoegd: brengen

    Artikel

    toegevoegd: De afgelopen jaren heb ik veel in het buitenland verbleven. Ik ben in verschillende landen werkloos geweest en ik heb periodes bovengemiddeld verdiend. Het is mij opgevallen dat er door inflatie, krimpflatie, verschillende gemiddelde salarissen tussen landen, inkomensongelijkheid binnen een land, cultureel beïnvloede uitgavenpatronen, verschillende valuta's tussen landen en gebrekkige kennis bij consumenten vaak een totaal verkeerd beeld heerst van wat iets kost en wat iets zou moeten kosten. De instrumenten die op dit moment gebruikt worden om koopkracht, koopkrachtpariteit, ongelijkheid en armoede uit te drukken zijn mijns inziens niet voldoende om een helder beeld te krijgen van de daadwerkelijke kosten van bepaalde producten en diensten en van de koopkrachtsituatie van individuen en gezinnen. Tijdens het boodschappen doen in Roemenië betrapte ik mijzelf erop dat ik bij producten niet alleen keek naar de prijs per kilo en die vergeleek met de prijzen in Nederland, maar ook nadacht over de hoeveelheid uur die ik zou moeten werken om een bepaald product te kunnen kopen. Toen ik ontdekte dat er voor een simpele bbq-saus in de Roemeense supermarkt door een Roemeen met het wettelijk minimumloon een uur gewerkt moet worden en voor dezelfde bbq-saus in de Nederlandse supermarkt door een Nederlander met het wettelijk minimumloon een kwartier, vroeg ik mij af waarom we de kosten van producten en diensten niet vaker uitdrukken in de hoeveelheid arbeid die we moeten verrichten om het af te kunnen nemen.
    Vingerafdruk (SHA-256)
    59981ab2adb847d5adfea20c40dd26bed08903c9c686be1f1c4d033090044e40
    Openbaar logboek
    Rekor-item 3078479519 (externe website, opent in een nieuw venster), vastgelegd op 04-10-2026 21:55
    Ondertekend met sleutel
    e79b336213f0051c

    Tekst van versie 2 (.txt) · Sigstore-bundel van versie 2 (.json)

  8. Versie 1 ·

    Uit de eerdere versies in het CMS: vastgelegd op 04-10-2026, bij de start van deze geschiedenis; het openbare logboek bevestigt die datum, niet de oorspronkelijke

    Vingerafdruk (SHA-256)
    bc551ea62c5de84c7f0d0c4a58e1303d9c5af98fcd3023213265ce932e5d99ad
    Openbaar logboek
    Rekor-item 3078479507 (externe website, opent in een nieuw venster), vastgelegd op 04-10-2026 21:55
    Ondertekend met sleutel
    e79b336213f0051c

    Tekst van versie 1 (.txt) · Sigstore-bundel van versie 1 (.json)

Zo controleer je een versie
  1. Download de tekst van een versie, de Sigstore-bundel ervan en de publieke sleutel van PRISMX, prismx-versions.pub: prismx-versions.pub
  2. Bereken de vingerafdruk van de tekst. Die moet gelijk zijn aan de vingerafdruk hierboven en aan de hash in het Rekor-item:
    sha256sum article-v8.txt
  3. Controleer met cosign (versie 3 of nieuwer) de handtekening en de vastlegging in het openbare logboek:
    cosign verify-blob --key prismx-versions.pub --bundle article-v8.sigstore.json article-v8.txt

De sleutels waarmee PRISMX versies ondertekent:

Meer over Sigstore en Rekor (externe website, opent in een nieuw venster)

gepubliceerd op: , gewijzigd op: , auteur: Hylke Hoogland-Domahidi

PDF downloaden

Bronnen

1

SMITH, Adam. An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. Wordsworth Classics of World Literature. Ware: Wordsworth Editions, 2012, boek 1, hoofdstuk 5, pp. 34–35. ISBN 978-1-84022-688-1. Herdruk van: {SMITH, Adam. An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. London: gedrukt voor W. Strahan en T. Cadell, 1776. 2 vols.}.

2

ROGERS, James E. Thorold. Six Centuries of Work and Wages: The History of English Labour. Online. PDF. Kitchener [CA-ON]: Batoche Books, 2001, hoofdstuk XIV, p. 388. Beschikbaar op: McMaster University, Archive for the History of Economic Thought (distributeur), https://socserv2.socsci.mcmaster.ca/econ/ugcm/3ll3/rogers/sixcenturies.pdf (PDF-bestand, opent in een nieuw venster). Herdruk van: {ROGERS, James E. Thorold. Six Centuries of Work and Wages: The History of English Labour. 1884}.

3

PHELPS BROWN, E. H. en Sheila V. HOPKINS. Seven Centuries of the Prices of Consumables, compared with Builders' Wage-rates. Online. Economica, New Series, vol. 23, no. 92 (November 1956), pp. 296–314, at p. 296. London School of Economics and Political Science. ISSN 0013-0427. Beschikbaar op: JSTOR (distributeur), https://doi.org/10.2307/2551457 (opent in een nieuw venster).

4

SIMON, Julian L. The Ultimate Resource. Princeton [US-NJ]: Princeton University Press, 1981, hoofdstuk 1, p. 24. ISBN 978-0-691-00369-6.

5

SIMON, Julian L. The Scarcity of Copper as Measured by Its Price Relative to Wages [figure 1-1a]; The Scarcity of Copper as Measured by Its Price Relative to the Consumer Price Index [figure 1-1b]. Afbeeldingen. In: {SIMON, Julian L. The Ultimate Resource. Princeton [US-NJ]: Princeton University Press, 1981. ISBN 978-0-691-00369-6}, hoofdstuk 1, pp. 18–19.

6

LEBERGOTT, Stanley. Pursuing Happiness: American Consumers in the Twentieth Century. Princeton [US-NJ]: Princeton University Press, 1993, hoofdstuk 9, p. 61. ISBN 978-0-691-04322-7.

7

LEBERGOTT, Stanley. Personal Consumption Bought with One Hour of Work, United States, 1900–1990 (1982 Prices) [figure 9.1]. Afbeelding. In: {LEBERGOTT, Stanley. Pursuing Happiness: American Consumers in the Twentieth Century. Princeton [US-NJ]: Princeton University Press, 1993. ISBN 978-0-691-04322-7}, hoofdstuk 9, p. 62.

8

LEBERGOTT, Stanley. Pursuing Happiness: American Consumers in the Twentieth Century. Princeton [US-NJ]: Princeton University Press, 1993, hoofdstuk 9, pp. 64–65. ISBN 978-0-691-04322-7.

9

NORDHAUS, William D. Do Real-Output and Real-Wage Measures Capture Reality? The History of Lighting Suggests Not. Online. PDF. In: Timothy F. BRESNAHAN and Robert J. GORDON (eds.). The Economics of New Goods. Studies in Income and Wealth, vol. 58. Chicago [US-IL]: University of Chicago Press for the National Bureau of Economic Research, 1996, pp. 29–70, sectie 1.2.4, op p. 33. ISBN 978-0-226-07415-3. Beschikbaar op: National Bureau of Economic Research (distributeur), https://www.nber.org/chapters/c6064.

10

COX, W. Michael en Richard ALM. Onward and Upward! Bet on Capitalism—It Works. Online. PDF. 2015-16 Annual Report. Dallas [US-TX]: William J. O'Neil Center for Global Markets and Freedom, SMU Cox School of Business, [2016], pp. 7–8. Beschikbaar op: SMU Cox School of Business (distributeur), https://www.smu.edu/-/media/site/cox/centersandinstitutes/bridwellinstitute/annual-reports/2016_annual_report_full.pdf (PDF-bestand).

11

COX, W. Michael en Richard ALM. 'The Bet' in Work-Hour Prices [exhibit 3]. Afbeelding; online. In: {COX, W. Michael en Richard ALM. Onward and Upward! Bet on Capitalism—It Works. 2015-16 Annual Report. Dallas [US-TX]: William J. O'Neil Center for Global Markets and Freedom, SMU Cox School of Business, [2016]. Beschikbaar op: https://www.smu.edu/-/media/site/cox/centersandinstitutes/bridwellinstitute/annual-reports/2016_annual_report_full.pdf}, p. 8.

12

POOLEY, Gale L. en Marian L. TUPY. The Simon Abundance Index: A New Way to Measure Availability of Resources. Online. PDF. Policy Analysis, no. 857. Washington, DC [US-DC]: Cato Institute, 2018-12-04, p. 1. Beschikbaar op: https://www.cato.org/policy-analysis/simon-abundance-index-new-way-measure-availability-resources.

13

POOLEY, Gale L. en Marian L. TUPY. The Simon Abundance Index: A New Way to Measure Availability of Resources. Online. PDF. Policy Analysis, no. 857. Washington, DC [US-DC]: Cato Institute, 2018-12-04, p. 9 [pull quote]. Beschikbaar op: https://www.cato.org/policy-analysis/simon-abundance-index-new-way-measure-availability-resources

14

POOLEY, Gale L. en Marian L. TUPY. The Simon Abundance Index: A New Way to Measure Availability of Resources. Online. PDF. Policy Analysis, no. 857. Washington, DC [US-DC]: Cato Institute, 2018-12-04, appendix 1, tabel 3, notitie, p. 17. Beschikbaar op: https://www.cato.org/policy-analysis/simon-abundance-index-new-way-measure-availability-resources.

15

POOLEY, Gale L. en Marian L. TUPY. The Simon Abundance Index 2019. Online. In: Human Progress. Cato Institute, 2019-05-30. Beschikbaar op: https://humanprogress.org/the-simon-abundance-index-2019/. [geraadpleegd op 2026-08-17].

16

POOLEY, Gale L. en Marian L. TUPY. The Simon Abundance Index 2019. Online. In: Human Progress. Cato Institute, 2019-05-30. Beschikbaar op: https://humanprogress.org/the-simon-abundance-index-2019/. [geraadpleegd op 2026-08-17].

17

GILDER, George. Life after Capitalism: The Meaning of Wealth, the Future of the Economy, and the Time Theory of Money. E-book. Washington, DC [US-DC]: Regnery Gateway, 2023, hoofdstuk 2, paragrafen 7–9. eISBN 978-1-68451-325-3.

18

POOLEY, Gale L. en Marian TUPY. Thanksgiving Dinner Time Price in Hours. Afbeelding. In: {GILDER, George. Life after Capitalism: The Meaning of Wealth, the Future of the Economy, and the Time Theory of Money. E-book. Washington, DC [US-DC]: Regnery Gateway, 2023. eISBN 978-1-68451-325-3}, hoofdstuk 2, na paragraaf 9.

19

TUPY, Marian L. Measuring Affordability in Time, Not Dollars Paints a Different Inflation Picture. Online. Commentaar. In: Cato Institute. 2026-03-08. Beschikbaar op: https://www.cato.org/commentary/measuring-affordability-time-not-dollars-paints-different-inflation-picture. [geraadpleegd op 2026-08-17]. Herdruk van: {TUPY, Marian L. Measuring Affordability in Time, Not Dollars Paints a Different Inflation Picture. The Daily Advertiser. 2026-03-08}.

20

NATIONAL LOW INCOME HOUSING COALITION. Out of Reach 2026: The High Cost of Housing. Online. PDF. New York. Washington, DC [US-DC]: National Low Income Housing Coalition, 2026-07-22, p. 74. Beschikbaar op: https://nlihc.org/sites/default/files/oor/2026-OOR-NY.pdf (PDF-bestand). [geraadpleegd op 2026-08-17].

21

UBS. Der UBS-Bericht über Preise und Löhne vergleicht die Lebenshaltungskosten in 77 Städten weltweit … Online. Media release. Zürich: UBS, 2018-05-29. Beschikbaar op: https://www.ubs.com/global/de/media/display-page-ndp/de-20180529-prices-and-earnings.html. [geraadpleegd op 2026-08-17].

22

UBS. Prices and earnings 2015: Do I earn enough for the life I want? Online. PDF. English (USD) edition. Zurich: UBS Switzerland AG, Chief Investment Office WM Research, 2015-09-17, p. 12. Beschikbaar op: Illinois Policy Institute (online host), https://files.illinoispolicy.org/wp-content/uploads/2015/09/ubs-pricesandearnings-2015-en.pdf (PDF-bestand). [geraadpleegd op 2026-08-17].

23

AUTOWEEK. Verbruiksmonitor. Online. Database. In: AutoWeek. [s.a.], tabel "Gemiddelden". Beschikbaar op: https://www.autoweek.nl/verbruiksmonitor/. Gearchiveerde kopie beschikbaar op: Internet Archive (distributeur), https://web.archive.org/web/20260820154522/https://www.autoweek.nl/verbruiksmonitor/ (opent in een nieuw venster). [geraadpleegd op 2026-08-17].

24

HARDESTY, Linda. Romania beats Germany and Austria in fiber penetration rates. Online. In: Fierce Network. Questex, 2024-07-03. Beschikbaar op: https://www.fierce-network.com/broadband/romania-beats-germany-and-austria-fiber-penetration-rates. [geraadpleegd op 2026-08-17].

25

RINEHART, William. The curious case of Romanian broadband. Online. Benchmark. In: The Center for Growth and Opportunity. Logan [US-UT]: The Center for Growth and Opportunity, 2020-10-15. Beschikbaar op: https://www.thecgo.org/benchmark/the-curious-case-of-romanian-broadband/. [geraadpleegd op 2026-08-17].

26

AUTORITATEA NAȚIONALĂ PENTRU REGLEMENTARE ÎN COMUNICAȚII (ANRC). The Romanian Broadband Market. Online. PDF. Country case studies, 13. ANRC, 2006. Beschikbaar op: BEREC (online host), https://www.berec.europa.eu/sites/default/files/files/publications/consult_bb_mkt_comp_ccs/13_ccs_2006_annex_romania_update.pdf (PDF-bestand). [geraadpleegd op 2026-08-17].

27

HOWARD, Will. How teenagers gave Romania the internet in the 2000s. Online. In: Dangerous Minds. Far Out Magazine, 2026-08-16. Beschikbaar op: https://dangerousminds.net/history/how-teenagers-gave-romania-the-internet-2000s/. [geraadpleegd op 2026-08-17].

28

NEDERLAND. Ministerie van Financiën. Maatregelen voor betaalbare en duurzame energie. Online. In: Rijksoverheid.nl, [s.a.]. Geüpdatet: 2026-08-07. Beschikbaar op: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/energie-thuis/energierekening-van-huishoudens. [geraadpleegd op 2026-08-20].

29

DOBRA, Andreea. Ordonanța privind prețul gazelor pentru populație a fost publicată în Monitorul Oficial. Ce trebuie să știe consumatorii. Online. In: Digi24, 2026-03-10. Beschikbaar op: https://www.digi24.ro/stiri/economie/energie/ordonanta-privind-pretul-gazelor-pentru-populatie-a-fost-publicata-in-monitorul-oficial-ce-trebuie-sa-stie-consumatorii-3668889. [geraadpleegd op 2026-08-20].

30

CÂRLUGEA, Simona. Vara liberalizării noastre. Cu cât cresc facturile după 1 iulie. Online. In: Europa Liberă România. Radio Free Europe/Radio Liberty, 2025-06-15. Beschikbaar op: https://romania.europalibera.org/a/vara-liberalizarii-noastre-cu-cat-cresc-facturile-dupa-1-iulie-/33432924.html. [geraadpleegd op 2026-08-20].

31

EUROSTAT. Housing in Europe. Online. Interactieve publicatie. 2025 editie. Europese Commissie, 2025. Beschikbaar op: https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/housing-2025. [geraadpleegd op 2026-08-20].

32

CENTRAAL BUREAU VOOR DE STATISTIEK. Woningvoorraad naar eigendom, 2012-2025. Online. Indicator 2164, versie 08. In: Compendium voor de Leefomgeving. CBS, PBL, RIVM en WUR, 2026-03-31. Beschikbaar op: https://www.clo.nl/indicatoren/nl216408-woningvoorraad-naar-eigendom-2012-2025. [geraadpleegd op 2026-08-20].

33

ASOCIAȚIA DE DEZVOLTARE INTERCOMUNITARĂ PENTRU TRANSPORT PUBLIC BUCUREȘTI-ILFOV (TPBI). Tarife. Online. [s.a.]. Beschikbaar op: https://tpbi.ro/en/tarife/. [geraadpleegd op 2026-08-20].

34

COMPANIA DE TRANSPORT PUBLIC CLUJ-NAPOCA. Noile tarife de transport în Cluj-Napoca începând cu 01.08.2025. Online. In: CTP Cluj-Napoca. [s.a.]. Beschikbaar op: https://ctpcj.ro/index.php/ro/despre-noi/stiri/modificari-tarife-titluri-calatorie-2025/1798. [geraadpleegd op 2026-08-20].

35

SOCIETATEA DE TRANSPORT PUBLIC TIMIȘOARA (STPT). Bilete și abonamente. Online. [s.a.]. Geüpdatet: 2025-07-31. Beschikbaar op: https://stpt.ro/en/bilete-si-abonamente/. [geraadpleegd op 2026-08-20].

36

NEDERLANDSE SPOORWEGEN (NS). NS prijzen: consumenten. Online. PDF. 2025. NS, 2025. [geldig vanaf 2025-01-01]. Beschikbaar op: https://www.ns.nl/binaries/content/assets/ns-nl/tarieven/2025/consumenten/ns-prijzen-consumenten-2025.pdf (PDF-bestand, opent in een nieuw venster). [geraadpleegd op 2026-08-20].

37

VERVOERREGIO AMSTERDAM. Ov-tarieven Vervoerregio voor 2025 vastgesteld. Online. In: Vervoerregio Amsterdam, 2024-11-19. Beschikbaar op: https://vervoerregio.nl/artikel/20241119-ov-tarieven-vervoerregio-voor-2025-vastgesteld. [geraadpleegd op 2026-08-20].

38

RESZ, Maria-Alexandra, Olimpiu BLĂJAN, Dorina CĂLUGĂRU [et al.]. Integrating Multi-Index and Health Risk Assessment to Evaluate Drinking Water Quality in Central Romania. Online. Water, vol. 18, no. 1 (2026), article 23. CC BY. Beschikbaar op: https://doi.org/10.3390/w18010023. [geraadpleegd op 2026-08-20].

39

SCARLAT (MATEI), Alexandra, Cristina MODROGAN, Magdalena BOSOMOIU and Oanamari Daniela ORBULEȚ. The Influence of Some Physicochemical Parameters of Surface Waters on the Formation of Trihalomethanes During the Drinking Water Treatment Process. Online. Molecules, vol. 30, no. 14 (2025), article 2983. CC BY. Beschikbaar op: https://doi.org/10.3390/molecules30142983. [geraadpleegd op 2026-08-20].

40

DANIELLE, Aaron. Top 10 Largest Supermarket Chains in Romania by Revenue (2026). Online. In: Grocery Trade News, 2026-02-12. Beschikbaar op: https://www.grocerytradenews.com/largest-supermarket-chains-romania-2026/. [geraadpleegd op 2026-08-20].

41

FMCG OPLEIDINGEN. Marktaandelen retailers binnen Food totaal NL, 2006-2025. Online. Spreadsheet (XLSX). Data: NielsenIQ. [s.a.]. Beschikbaar op: https://www.fmcgopleidingen.nl/inzichten/marktaandelen-supermarkt-nielseniq/. [geraadpleegd op 2026-08-20]. 

ISO 690:2021 A.5